|
Βρισκόμαστε στο 36 π.Χ. Ο Ρωμαίος έπαρχος της Πελοποννήσου έχει διοργανώσει μια παναρκαδική εορτή στο θέατρο της Μεγάλης Πόλεως. Ύστερα από διαταγή του παραβρίσκονται σ’ αυτή απεσταλμένοι από όλες τις αρκαδικές αποικίες με σκοπό να κάνουν μια περιληπτική αναφορά στην ιστορία της πόλης τους.
Έφτασε επιτέλους η μεγάλη μέρα. Το θέατρο είναι κατάμεστο και οι εκπρόσωποι των αποικιών έτοιμοι να γοητεύσουν με το λόγο τους. Με μια μεγαλόπρεπη πομπή και κάτω από τους ήχους των σαλπίγγων, εισέρχεται από τη δεξιά πάροδο ο Ρωμαίος έπαρχος. Κηρύσσει την έναρξη της γιορτής και δίνει το κηρύκειο στον πρώτο εκπρόσωπο.
Πρώτος λοιπόν πήρε το λόγο ο Διόδωρος, από τη Γόρτυνα της Κρήτης.
«Η Γόρτυς πήρε την ονομασία της από το Γόρτυνα, γιο του Τεγεάτη από την Αρκαδία. Είναι αρχαία πόλη της Κρήτης, χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ληθαίου. Στα κλασικά χρόνια η Γόρτυς ήταν εύπορη, ισχυρή και ευνομούμενη. Στη διάρκεια των εμφύλιων ερίδων ανάμεσα στην Αχαϊκή και την Αιτωλική συμπολιτεία, οι Γορτύνιοι πήραν το μέρος των Αχαιών. Είχαν φιλικές σχέσεις με τους Πτολεμαίους και ύστερα συμπαρατάχθηκαν με τους Ρωμαίους. Τώρα που η ρωμαϊκή ειρήνη επικρατεί στη Μεσόγειο, η Γόρτυς με τις ευλογίες της Ρώμης αναπτύσσεται συνεχώς.»
Μετά το τέλος της ομιλίας του Διοδώρου, ο έπαρχος έδωσε την άδεια στο Λυκούργο από την Κύδωνα να μιλήσει. Με πομπώδες ύφος και με μεστό λόγο διηγήθηκε την ιστορία της πόλης του.
«Η Κύδωνα είναι πόλη της Κρήτη , στα βορειοδυτικά παράλια του νησιού. Ιδρυτής της ήταν ο Κύδων, γιος της θυγατέρας του Μίνωος, Ακακαλλίδος, και του Τεγεάτη. Είχε κατοικηθεί ήδη από τη μεσομινωϊκή εποχή και πολύ αργότερα οι Σάμιοι έδιωξαν τους Ζακυνθινούς από την Κύδωνα και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Οι σχέσεις της με την Αθήνα και τη Μακεδονία ήταν καλές, ενώ τον 3ο αιώνα έπαιξε σημαντικό ρόλο στις σχέσεις μεταξύ Κνωσού και Γόρτυνος, παίρνοντας το μέρος πότε της μιας και πότε της άλλης. Το 219 συντάχθηκε με την Αιτωλική συμπολιτεία. Κατά τον 2ο αιώνα γνώρισε μεγάλη ακμή. Τώρα αποτελεί τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.»
–«Γνωρίζει μάλλον την παρακμή», σκέφτηκε σιωπηρά
-και κατέβηκε από το βήμα.
Έπειτα μίλησε ο Κίμων από την Πάρο.
«Η Πάρος υπήρξε σημαντικό κέντρο του κυκλαδικού πολιτισμού. Τη δόξα της ζήλεψε ο Μίνωας και την κυρίεψε. Ύστερα όμως ήρθαμε εμείς οι Αρκάδες με αρχηγό τον Πάρο και την κατακτήσαμε. Γνώρισε μεγάλη ακμή στους ιστορικούς χρόνους και ενεπλάκη σε πολλές διαμάχες που δημιούργησε η εμπορική ανάπτυξη και ο αποικισμός. Το νησί εντάχθηκε στην Α΄ Αθηναϊκή Συμμαχία, από την οποία όμως προσπάθησε, μάταια, να αποσχισθεί το 412-410. Από το 338 τη διοικούν οι Ρωμαίοι.»
Ο Αρισταγόρας, ο Σάμιος, πήρε ύστερα το λόγο.
«Μετά τους Κάρες και τους Λέλεγες ήρθαν στο νησί μας Κεφαλλήνες και Αρκάδες με οικιστή τον Αγκαίο. Θα περιοριστώ να σας θυμίσω μόνο ότι η πατρίδα μου είναι και πατρίδα του Πυθαγόρα και του Ανακρέοντα.»
Κατέβηκε από το βήμα, χωρίς άλλα σχόλια, προκαλώντας τα σχόλια των ακροατών για τη στάση του.
Αμέσως μετά διηγήθηκε την ιστορία της πατρίδας του ο Κόνων, ο Θούριος.
«Οι Θούριοι είναι πόλη της Μεγάλης Ελλάδας. Ομάδα Αθηναίων αποίκων, συνοδευόμενη από μία ομάδα Αχαιών ίδρυσαν τη νέα τους εγκατάσταση κοντά στην κρήνη Θουρία. Στην αποστολή εποίκων το 443, που πρότεινε ο Περικλής, πήραν μέρος και Αρκάδες. Μία μάλιστα από τις δέκα φυλές της νέας πόλης πήρε το όνομα Αρκάς. Η πόλη έγινε σύντομα πνευματικό και καλλιτεχνικό κέντρο, ενώ αναπτύχθηκε ιδιαίτερα η κεραμική. Τώρα συνεργάζεται με τους Ρωμαίους, που συμβάλλουν στην ανάπτυξή της.»
Στη συνέχεια πήρε το λόγο ο Ιππόδαμος,ο Ζακύνθιος.
«Η Ζάκυνθος είναι νησί του Ιονίου Πελάγους. Οφείλει την ονομασία του στο Ζάκυνθο, γιο του βασιλιά της Τροίας Δαρδάνου, ο οποίος αφού ήρθε στην Ψωφίδα της Αρκαδίας και παρέλαβε οικιστές, έχτισε πόλη στο νησί. Η Ζάκυνθος μετά τον αποικισμό της από το Ζάκυνθο περιήλθε στην εξουσία του Οδυσσέως. Μετά το φόνο των μνηστήρων οι κάτοικοι του νησιού επαναστάτησαν και απέκτησαν την ανεξαρτησία τους. ΄Ετσι το νησί διακυβερνήθηκε δημοκρατικά μέχρι το 404. Είχε φιλικές σχέσεις με τους Κερκυραίους. Στα Περσικά μαζί με τους Λακεδαιμονίους κατεδίωξαν τους Πέρσες στην Ασία στη μάχη των Πλαταιών. Στον Πελοποννησιακό πόλεμο πήραν το μέρος των Κερκυραίων, γι’ αυτό μετά το τέλος του επιβλήθηκε στο νησί ολιγαρχικό καθεστώς. Αργότερα αποκαταστήθηκε η δημοκρατία στο νησί και τελικά το 191 η Ζάκυνθος έγινε ρωμαϊκή.»
Ύστερα παρουσίασε την εξελικτική πορεία της πόλης του ο Νύκτιμος, ο Πριηνεύς.
«Η Πριήνη είναι ιωνική πόλη της Μ. Ασίας στα νότια της Εφέσου. Ιδρύθηκε από το γιο του Νηλέως και εγγονό του Κόδρου, Αίπυτο, και τους Αθηναίους που τον ακολούθησαν. Υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας και Αρκάδων σ’ αυτήν. Η πόλη καταλήφθηκε από το Λυδό Άρδυ ,γύρω στα μέσα του 7ου αιώνα, αλλά σύντομα απελευθερώθηκε. Ο 6ος αιώνας ήταν αιώνας ακμής της πόλης. Το 546 οι Πέρσες την κατέστρεψαν. Κατά την Ιωνική επανάσταση οι Πριηνείς πήραν μέρος στη ναυμαχία της Λάδης και αργότερα έγιναν μέλη της Α΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας. Μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, η πόλη ανήκε άλλοτε στους Σελευκίδες και άλλοτε στους Πτολεμαίους. Στα μέσα του 2ου αιώνα ανέκτησε την ελευθερία της. Περιήλθε στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία στα τέλη του 2ου αιώνα».
Και –«έκτοτε η σημασία της περιορίζεται βαθμιαία», σκέφτηκε-, αλλά δεν το είπε.
Οι ακροατές άκουγαν με πολύ ενδιαφέρον τους αντιπροσώπους και η περιέργειά τους οξύνθηκε ακόμη περισσότερο, όταν το λόγο πήρε ο Ευαγόρας από τo Παλλάντιον, κώμη της Αρκαδίας.
«Ο Εύανδρος, που ζούσε στο Παλλάντιο, πήγε με συμπολίτες του στην Ιταλία και εγκαταστάθηκε σε λόφο που τον ονόμασε Παλλαντίνο, στις όχθες του Τίβερη. Εκεί σήμερα υψώνεται ο Παλλατίνος λόφος, που αποτελεί τον ομφαλό των Ρωμαίων, γιατί εκεί ίδρυσε και ο Ρωμύλος τον πρώτο οικισμό σας. Δεν θεωρείται δίκαια λοιπόν το Παλλάντιον ως μητρόπολη της Ρώμης; Σήμερα η αρκαδική κώμη γνωρίζει μεγάλη ακμή και οι κάτοικοί της έχουν ευνοηθεί με φορολογική ατέλεια.»
Ο έπαρχος κοίταξε ικανοποιημένος τον αντιπρόσωπο, ο οποίος έχοντας επίγνωση της ύψιστης ρωμαϊκής ευεργεσίας, παρέδωσε το κηρύκειο και αποχώρησε. Ήξερε όμως, πως ο Ρωμαίος έπαρχος, όπως και οι περισσότεροι Ρωμαίοι αριστοκράτες με υπερηφάνεια «έφεραν» την καταγωγή τους από τους Αρκάδες του Εύανδρου και φορούσαν στα σανδάλια τους ως σημείο διακρίσεως -οικόσημο- αργυρή πόρπη σε σχήμα σελήνης. Το βλέμμα του Εύανδρου διακριτικά έπεσε στα σανδάλια του Ρωμαίου
Μετά πήρε το λόγο ο Ισοκράτης από την Πάφο.
«Η πόλη βρίσκεται στη δυτική ακτή της Κύπρου. Η παλιά πόλη, γνωστή και με την ονομασία Παλαίπαφος για να διακρίνεται από τη Νέα Πάφο, που χτίστηκε τον 4ο αιώνα, κτίστηκε από τον Αρκάδα Αγαπήνορα, ήρωα του Τρωικού Πολέμου και βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το σημείο που αναδύθηκε από τη θάλασσα η θεά Αφροδίτη.Θα διαπιστώσετε, ακούγοντάς με, τη συγγένεια της κυπριακής και της αρκαδικής διαλέκτου. Μαζί τους οι Αρκάδες από την Πισάτιδα και την Τριφυλία έφεραν στο νησί και το όνομα Αλασία , που έγινε δηλωτικό γι αυτό. Η Πάφος έγινε υποτελής στους διάφορους κατακτητές της Κύπρου και τελικά προσαρτήθηκε στο βασίλειο του Μ. Αλεξάνδρου και στη συνέχεια στο βασίλειο της Αιγύπτου. Το 321 ο Νικοκλής μετέφερε την έδρα του βασιλείου του στη Νέα Πάφο. Η Πάφος γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της κατά την περίοδο των Πτολεμαίων. Κατά το 2ο αιώνα έγινε πρωτεύουσα της Κύπρου.»
Ακολούθησε η περιγραφή του Φιλίππου, του Τραπεζούντιου.
«Η Τραπεζούς βρίσκεται στον Εύξεινο Πόντο. Ιδρύθηκε το 756 από κατοίκους της Σινώπης. Η Σινώπη, όπως γνωρίζετε, ήταν αποικία των Μιλήσιων, μερικοί από τους οποίους κατάγονται από την Αρκαδία. Θρυλείται όμως ότι επώνυμος άρχοντας και οικιστής της ήταν ο Τραπεζούς, ο γιος του Λυκάονα, που μετανάστευσε στον Πόντο. Τα λόγια μου επιβεβαιώνονται ,αν σκεφτείτε ,ότι πολύ κοντά μας βρίσκεται και η αρκαδική Τραπεζούντα. Εξαιτίας της οχυρής θέσης της και του λιμανιού της, πολύ γρήγορα έγινε ισχυρή, πλούσια και η σημαντικότερη πόλη του Πόντου. Για πολλά χρόνια ήταν αυτόνομη. Δεν πέρασε στην εξουσία του περσικού κράτους. Στα επόμενα χρόνια άκμασε περισσότερο, ιδιαίτερα στην εποχή του Μιθριδάτη του Ευπάτορα. Αν και πολέμησε γενναία εναντίον των Ρωμαίων την άφησαν σχεδόν ελεύθερη. Το λιμάνι της στις μέρες μας είναι ναύσταθμος για το ρωμαϊκό στόλο.»
Αμέσως μετά οι ακροατές είχαν την ευκαιρία να ακούσουν τον Περικλή από την Παμφυλία.
«Η Παμφυλία είναι περιοχή της Μ.Ασίας που συνορεύει στα ανατολικά με την Κιλικία και στα βόρεια με την Πισιδία. Ιδρυτής των πόλεών της ήταν ο Μόψος, γιος του Απόλλωνα και της κόρης του Τειρεσία. Η διάλεκτος που μιλούσαν εκεί οι Έλληνες κατά την ιστορική εποχή ήταν ένα μίγμα αρκαδικής και δωρικής, με επικρατέστερα τα αρκαδικά χαρακτηριστικά. Αυτό το μίγμα δημιουργήθηκε στην ίδια την Παμφυλία από τη συνάντηση αρκαδοφώνων, που προηγήθηκαν, και Δωριέων, που έφθασαν αργότερα. Ήταν τμήμα του βασιλείου των Ληδών ως τον 6ο αιώνα και ύστερα εντάχθηκε στο περσικό κράτος. Μετά το 469 και ως το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου, οι πόλεις της έγιναν μέλη της Α’ Αθηναϊκής Συμμαχίας. Την περσική επιρροή, μετά το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου, διαδέχθηκε η κυριαρχία των Μακεδόνων, ενώ μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου η Παμφυλία ενσωματώθηκε στο κράτος των Σελευκιδών και προσωρινά μόνο στο κράτος των Πτολεμαίων . Σήμερα αποτελεί τμήμα της ρωμαϊκής επαρχίας της Γαλατίας.»
Τέλος, μίλησε ο Σοφοκλής,ο Εφέσιος.
«Η Έφεσος βρίσκεται στη δυτική ακτή της Μ. Ασίας απέναντι από τη Σάμο. Στο τέλος του 11ου αιώνα οικήθηκε από τον Άνδροκλο, γιο του Κόδρου. Υπάρχουν, όμως, ενδείξεις παρουσίας των Αρκάδων εκεί. Μετά το θάνατο του Ανδρόκλου επαναστάτησαν κατά του μοναρχικού συστήματος. Το αριστοκρατικό σύστημα κατέρρευσε τον 7ο αιώνα και ο Πυθαγόρας έγινε ο πρώτος τύραννος της Εφέσου. Μετά το 541 η πόλη υποτάχθηκε στον Κύρο. Στην Ιωνική επανάσταση πήρε το μέρος των Περσών και μετά το 493 άνθησε ιδιαίτερα. Αργότερα έγινε δημοκρατική, εντάχθηκε στην Αθηναϊκή Συμμαχία και στον Πελοποννησιακό πόλεμο τάχθηκε υπέρ των Αθηναίων. Μετά από σύντομη κυριαρχία ενός Λυδού σατράπη, η Έφεσος ελευθερώθηκε από το Μ.Αλέξανδρο. Στις μάχες των Διαδόχων επικράτησε ο Λυσίμαχος. Στη διάρκεια του 3ου και στην αρχή του 2ου αιώνα καταλήφθηκε από τους Σελευκίδες και το 190/189 παραχωρήθηκε στους Ρωμαίους.»
Έτσι με το Σοφοκλή τελείωσαν οι αγορητές. Ο έπαρχος ήταν ενθουσιασμένος με όλα όσα είχαν ειπωθεί και προσέφερε σε όλους τους αντιπροσώπους δώρα ως ένδειξη ευχαριστίας. Οι ακροατές καταχειροκρότησαν τους ομιλητές, ενώ μερικοί από αυτούς ζητούσαν περισσότερες πληροφορίες. Το γεγονός σημείωσε μεγάλη επιτυχία και προτάθηκε να επαναληφθεί και τον επόμενο χρόνο…
|
Σχολιάστε