Passipoularidou’s Weblog

Φεβρουαρίου 18, 2013

O Έρωτας και η Ανάγκη που καθορίζουν τις ζωές μας και το πεπρωμένο μας, όπου κανείς άνθρωπος ή θεός ήρωας ή ημίθεος δεν εξαιρέθηκε.

Filed under: Uncategorized — passipoularidou @ 3:57 μμ

Βάσω Δενδροπούλου

Πώς θα μπορούσαμε να μήν μιλήσουμε για τον Έρωτα και την Ανάγκη που καθορίζουν τις ζωές μας και το πεπρωμένο μας, όπου κανείς άνθρωπος ή θεός ήρωας ή ημίθεος δεν εξαιρέθηκε;

Σύμφωνα με μια απ΄ όλες τις διηγήσεις η Νυξ ήταν μια απ΄ τις θεές που ακόμα κι ο Δίας στεκόταν με θείο δέος μπροστά της… Ένα πουλί με μαύρα φτερά η Νύχτα που έσμιξε με τον άνεμο και στον απέραντο κόλπο της σκοτεινιάς, γέννησε το ασημένιο Αυγό. Απ΄ αυτό, βγήκε ο γιος του ανέμου που φυσά, θεός με χρυσά φτερά. Ονομάζεται Έρως, θεός της αγάπης. Αυτό είναι ένα απ΄ τα ονόματα που είχε, το πιο αγαπητό απ΄ όλα…

Και η Ανάγκη, που τη γνώρισε ο Ευριπίδης μέσα απ΄ τις Μούσες και τις κορφές, είναι η μοναδική θεότητα που αγνοεί τις επικλήσεις των θυσιών, περήφανη η ίδια κι οι κόρες της οι Μοίρες που κλώθουν τις ζωές μας και που μπορούν να εξαπατηθούν μόνο απ΄ τη μέθη. (Για την περίπτωση του Απόλλωνα που για τον έρωτά του στον Άδμητο, μέθυσε τις Μοίρες…)

Η Ανάγκη, το αναγκαίο που σε όλα δεσπόζει, ακόμα και στον Όλυμπο και τους θεούς του, στην Ελλάδα δεν είχε ποτέ πρόσωπο. Μόνο ένας λατρευτικός χώρος είχε αφιερωθεί στην Ανάγκη. Στις πλαγιές του Ακροκόρινθου, στο βουνό της Αφροδίτης και των ιερών πορνών της, υπήρχε ναός της Ανάγκης και της Βίας. «Αλλά είναι παράδοση να μήν μπαίνει κανείς», μας λέει ο Παυσανίας. Και τί θα μπορούσαν να ζητήσουν από εκείνη που δεν ακούει; Τη διαφορά ανάμεσα σε θεούς και ανθρώπους την αδράχνουμε πρώτα απ΄ όλα στη σχέση τους με την Ανάγκη.

Οι θεοί την υφίστανται αλλά και τη χρησιμοποιούν. Οι άνθρωποι μόνο την υφίστανται…

Διαβάζουμε στα ύστερα χρόνια στο Μακρόβιο: » amor osculo singnificatur, necessitas nodo»: » Ο Έρωτας δηλώνεται με το φιλί, η ανάγκη με τον κόμπο». Δυο κυκλοτερείς οντότητες, το στόμα κι η θηλειά, τυλίγουν ό,τι υπάρχει.

Ο Έρωτας «που γεννήθηκε όταν η Ανάγκη κυριαρχούσε και όλα λύγιζαν μπροστά στην πανούργα βούλησή της», περηφανεύτηκε κάποτε ότι είχε στην κατοχή του το «Ωγύγιο σκήπτρο», αρχέγονο όπως τα νερά της Στύγας. Τώρα μπορούσε να επιβάλλει «τις βουλές του στους θεούς». Μόνο που ο Έρωτας, δεν μνημόνευσε την Ανάγκη… που είχε προηγηθεί. Ανάμεσά τους βασιλεύει η έχθρα που εδρεύει σε μια σκοτεινή ομοιότητα, όπως ανάμεσα στο φιλί και τον κόμπο.

Η Ανάγκη ανήκει στον κόσμο του Κρόνου, είναι παρακαθήμενή του. Δεν έχει όψη, όπως κι ο θεϊκός της σύντροφος. Η μορφή, η μορφή που κινείται, φανερώνεται μόνο με τον κόσμο που έρχεται ύστερα απ΄ αυτούς. Οι θεοί του Ολύμπου γνωρίζουν ότι ο νόμος του Κρόνου δεν έχει καταργηθεί, ούτε και θα συμβεί ποτέ. Ο Όλυμπος είναι η επανάσταση της ελαφρότητας εναντίον της ακρίβειας του νόμου. Pondus et Mensura, «βάρος και μέτρο».

Ανάμεσα στην Ανάγκη και τον Έρωτα, προτιμούν να υποδουλωθούν στον Έρωτα, παρόλο που γνωρίζουν πως ο Έρωτας είναι μια σμαλτωμένη κάλυψη της Ανάγκης… Πρόκειται για μια κάλυψη με την κυριολεκτική της έννοια: Ο άκαμπτος δεσμός της Ανάγκης που περισφίγγει κυκλικά τον κόσμο, καλύπτεται από μια πολύχρωμη κορδέλα, που τη βλέπουμε στον ουρανό με τη μορφή του Γαλαξία, ή σε μια τέλεια μικρογραφία στο κορμί της Αφροδίτης, όταν η θεά φοράει το «στηθοπάνι, πούχε λογιώ λογιώ πλουμιά, κι απάνω του τα μάγια εσμίγαν όλα, κι η αποθυμιά και τα γλυκόλογα της ερωτιάς κι η αγάπη και το ξελόγιασμα, που πλάνεψε και μυαλωμένο ακόμη». ( Ομήρου Ιλιάδα, μετάφ. Ν.Καζαντζάκη).

Ριγμένο σαν κορδέλα στη σκοτεινιά του ουρανού, το στηθοπάνι δε δηλώνει την απάτη αλλά τη λάμψη του κόσμου. Φορεμένο απ΄ την Αφροδίτη, γίνεται και πλάνη. Αλλά ίσως αυτό να ήθελαν οι Ολύμπιοι, δηλ μια απαλή κορδέλα πλάνης να τοποθετηθεί πάνω απ΄ τον άκαμπτο δεσμό της Ανάγκης. 

Γιατί οι Ολύμπιοι προτίμησαν την κορδέλα της πλάνης από το τυλιγμένο γύρω απ΄ τον κόσμο φίδι της Ανάγκης; Αναζητούσαν μια ζωή ποικιλόχρωμη, που να έχει περισσότερα παιχνίδια. Ύστερα 
από χιλιετίες αστρικής υποταγής, προτίμησαν να προσποιηθούν ότι υποτάσσονταν στον Έρωτα παρά στην Ανάγκη, παρόλο που γνώριζαν ότι επρόκειτο για απάτη… 
Η Δηιάνειρα το λέει, σε μια τραγωδία του Σοφοκλή: «Ό Έρωτας κυβερνά τους θεούς όπως θέλει και στον ίδιο βαθμό κι εμένα».

Εάν κυβερνούσε μόνο η Ανάγκη, η ζωή θα γινόταν αυστηρή και ιερατική. Και οι Ολύμπιοι, δεν αγαπούσαν τη μεσοποταμική σοβαρότητα… Διεκδίκησαν όχι μόνο μια ζωή χωρίς τέλος, αλλά και την παιδική ανεμελιά!

Σημ: Παρακαλείται όποιος φίλος ή φίλη βρει στοιχεία για την γέννηση της ανάγκης να τα παραθέσει.
Προσωπικά, και μετά από έρευνα, δεν το κατόρθωσα. Ίσως γιατί πιστεύω πως η Ανάγκη δημιούργησε τον κόσμο για να μήν πλήττει ο Θεός…

Στον πίνακα η Αφροδίτη εξευμενίζει τον Έρωτα που τον τσίμπησε μια μέλισσα…

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Φτιάξε δωρεάν site ή blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: