Passipoularidou’s Weblog

Φεβρουαρίου 26, 2013

ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ, ΜΕΡΟΣ Β

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 5:56 μμ
Δήμητρα Μπαρμπού-Papanastasopoulou ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ, ΜΕΡΟΣ Β Αγαπητοί φιλοι Της Μυθολογίας,

Πριν συνεχίσω με το δεύτερο μέρος των Ελευσινίων Μυστηρίων, θέλω να σας ευχαριστήσω για την υπέροχη συμμετοχή σας στο πρώτο.
Διαβάζοντας το δεύτερο μέρος, θα έχετε μια μεγάλη έκπληξη-όσοι δεν τα γνωρίζετε, βέβαια. Αφορά τη σχέση-όπως διασώθηκε μέχρι σήμερα-με τις ορθόδοξες τελετουργίες και την θεία κοινωνία.
Συνεχίζω, λοιπόν: Έχουν γίνει πολλές συζητήσεις σχετικά με τα Επιδαύρια, που τελούνταν την επομένη και την μεθεπομένη του δρόμου των μυστών προς τη θάλασσα. Είχε, άραγε, καμιά σχέση με τα Μυστήρια? Σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς, προωρίζονταν για τους υποψήφιους στην μύηση, οι οποίοι είχαν φτάσει με καθυστέρηση και βασιζόταν δε πάνω σε κάποιο μύθο. Ο μύθος έλεγε ότι ο Ασκληπιός, θεός της ιατρικής, έφτασε από την Αθήνα μετά την έναρξη των Μυστηρίων. Για να μπορέσει, λοιπόν, κι αυτός να μυηθεί, θεσπίστηκε δεύτερη θυσία, ανάλογη με εκείνη της προηγούμενης μέρας. Ό, τι γνωρίζουμε είναι ότι μετά την επιδημία πανώλης το 431 π.Χ. , Οι Αθηναίοι προσκάλεσαν στην πόλη τους τον θεό της Επιδαύρου. Φιλοξενήθηκε στην Αθήνα από τον τραγικό ποιητή Σοφοκλή, ή σύμφωνα με μια επιγραφή που βρέθηκε στο Ασκληπιείο, από κάποιον Τηλέμαχο.Φαίνεται, πάντως, εξακριβωμένο ότι οι μύστες δεν συμμετείχαν στα Επιδαύρια και ότι, εξ άλλου, γίνονταν κατ ‘αυτά θυσία και πομπή, κατά την οποία μεταφέρονταν τα αγάλματα της Δήμητρας και της Περσεφόνης στο Ασκληπιείο. Η σπουδαιότερη από τις εμφανείς τελετές των Μυστηρίων ήταν η επιστροφή των «ιερών» από την Αθήνα στην Ελευσίνα. Η πομπή αυτή είχε το όνομα του Ίακχου, είδος πνεύματος, που προηγείτο της ακολουθίας των μυστών, επιφορτισμένου να τους οδηγεί και με τον πυρσό στα χέρια, να δίνει το σύνθημα των χορών και των ασμάτων. Το άγαλμα του Ίακχου, τοποθετημένο πάνω σε άρμα και συνοδευόμενο από ιερέα, προηγούνταν της πομπής. Αμέσως μετά ακολουθούσε το άρμα, με τα «ιερά» και τις ιέρειες της Δήμητρας. Πίσω ακολουθούσαν όσοι είχαν μεγάλους ρόλους στην τέλεση των Μυστηρίων, που ισχυρίζονταν ότι κατάγονταν από οικογένειες που είχε μυήσει προσωπικά η θεά, δηλαδή ο ιεροφάντης, ο δαδούχος, οι ιερείς και οι ιέρειες του ναού, οι Ευμολπίδες και άλλες οικογένειες που συνδέονταν με την λατρεία της Δήμητρας και της Κόρης. Κοντά τους βρίσκονταν οι μύστες, ακολουθούμενοι από μεγάλο πλήθος, πολλές χιλιάδες άτομα-που πήγαιναν στην Ελευσίνα σε ένδειξη ευλάβειας και για να απονείμουν στις θεές τις οφειλόμενες τιμές. Επομένως, ο πληθυσμός των Αθηνών παρήλαυνε επί της Ιεράς Οδού. «Στις πρώτες γραμμές της πομπής », μας λέει ο Foucart,« θα ήταν οι αξιωματούχοι, εκείνοι στους οποίους ήταν ανατεθειμένα τα πολιτικά και θρησκευτικά λειτουργήματα, εν συνεχεία οι Αρεοπαγίτες, τα μέλη των Πεντακοσίων, τέλος το πλήθος των πολιτών συν γυναιξί και τέκνοις, κατά φυλές και δήμους, με επί κεφαλής τους δημάρχους. Ειδική θέση θα είχε προβλεφθεί για τους απεσταλμένους των άλλων πόλεων. Σκοπός των αποστολών αυτών θα ήταν βέβαια η εκδήλωση ευλάβειας προς τις θεές, αλλά και φιλίας προς τον αθηναϊκό λαό. Οι μέτοικοι, των οποίων ο αριθμός ήταν μεγάλος, δεν είχαν θέση στις γραμμές των πολιτών ». Φυσικά, δεν ήταν υποχρεωτικό στους συμμετέχοντες στην πομπή να διανύουν πεζή τα είκοσι δύο χιλιόμετρα της διαδρομής. Μερικοί ιδιώτες χρησιμοποιούσαν μεταφορικά μέσα, των οποίων η πολυτέλεια αποτελούσε πρόκληση στο δημοκρατικό πνεύμα των Αθηναίων. Γι ‘αυτό, ο Λυκούργος ρήτορας, τον 4ο αι., Πέτυχε την ψήφιση νόμου, που απαγόρευε στις γυναίκες να χρησιμοποιούν άμαξα κατά την μετάβαση στην Ελευσίνα, με ποινή προστίμου έξι χιλιάδων δραχμών. Πρώτη παρέβη το νόμο η ίδια η σύζυγός του, και ο Λυκούργος ήταν ο πρώτος που κατέβαλε το πρόστιμο. Η διαδρομή από την Αθήνα στην Ελευσίνα δεν γινόταν δια μιας. Μπροστά από ναούς και παρεκκλήσια των θεών και των ηρώων, που είχαν σχέση με τη Δήμητρα, η πομπή σταματούσε, προσφέρονταν θυσίες και σπονδές, ψάλλονταν ύμνοι και εκτελούνταν χοροί. Κατά τη διάβαση του Κηφισού, οι πιστοί και οι παριστάμενοι αντάλλαζαν μεταξύ τους χονδροειδή αστεία, τους λεγόμενους γεφυρισμούς (από τη λέξη γέφυρα). Σύμφωνα με τον μύθο, ένας μόνον άνθρωπος «καθήμενος εις το διάζωμα της γεφύρας, με το πρόσωπον σκεπασμένον δια προσωπίδος, απηύθυνεν αστεία και πειράγματα εις τους διακεκριμένους πολίτας». Αυτό το έθιμο ερμηνεύεται με διάφορους τρόπους από τους νεώτερους μελετητές της Μυθολογίας. Ο Foucart πιστεύει ότι έδινε διέξοδο στα δημοκρατικά ένστικτα του πλήθους. Άλλοι, αποδίδουν στο γεγονός θρησκευτική σημασία. Η πομπή έφθανε στην Ελευσίνα αργά το βράδυ. Κοντά στο φρέαρ του Καλλιχόρου γινόταν μια τελευταία τελετή, κατά την οποία έψαλλαν ύμνους κουνώντας αναμμένους πυρσούς. Μετά, τα μεν «ιερά» τοποθετούνταν στην μυστηριώδη κρύπτη τους, το δε άγαλμα του Ίακχου μεταφερόταν με πομπή ή σε κάποιον ναό, ή στο σπίτι κάποιου ευλαβούς ιδιώτη.

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: