Ζώα και Ιστορία των Κυκλάδων-Κύκνος-Λαγός-Λιοντάρι-Μέδουσα-τσούχτρα-Μέλισσα

ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΗΣ

Ζώα και Ιστορία των Κυκλάδων (13)

-Κύκνος: Κύκνοι πετούσαν κατά τη Μυθολογία γύρω από τη λίμνη της Δήλου, όταν γεννήθηκε ο Απόλλωνας. Σε νομίσματα της αρχαίας Θήρας ο Απόλλων εικονίζεται καθισμένος σε κύκνο.

-Λαγός: Από τα άγρια θηλαστικά των Κυκλάδων που δυστυχώς κινδυνεύουν με την υπεροικοδόμηση και το κυνήγι. Στους λόφους πολλών νησιών μπορεί να δει κανείς ακόμα λαγούς, που ανέβηκαν ψηλότερα με την εξάπλωση του αυτοκινήτου και των σπιτιών. Κάτω απ’ το κάθισμα της Αφροδίτης εικονίζεται συχνά λαγός, εξαιτίας της γινιμότητάς του. Το επίθετο λάγνος πιθανόν παράγεται απ’ το «λαγός». «Κούρευε χελώνες και άρμεγε λαγούς», λένε οι Κυκλαδίτες για να εκφράσουν τη ματαιοπονία.

-Λιοντάρι: Το λιοντάρι θεοποιήθηκε από πολλούς λαούς. Η Σφίγγα είναι τέρας με σώμα λιονταριού, το ίδιο και οι γρύπες. Λιοντάρια φυλάγουν την πύλη των Μυκηνών. Λιοντάρια εικονίζονται στις τοιχογραφίες του Ακρωτηρίου της Θήρας. Σκαλισμένο σε πέτρα λιοντάρι βρίσκουμε στην αρχαία Θήρα προς τιμήν του Απόλλωνα. Λιοντάρι βρίσκεται στο ανάγλυφο της ζωφόρου του Θησαυρού των Σιφνίων στους Δελφούς και πώρινη κεφαλή λιονταριού χρησιμοποιήθηκε ως υδρορρόη στην Σίφνο του 6ου π.Χ. αιώνα. Στο ψηφιδωτό του αρχαίου Γυμνασίου της Πάρου εικονίζεται το λιοντάρι της Νεμέας και στο Μουσείο του νησιού ανάγλυφο λιοντάρι κατασπαράζει ταύρο. Σε κομμάτι αγάλματος στο ίδιο Μουσείο πόδι λιονταριού έχει τα νύχια του χωμένα σε κεφάλι ταύρου. Ο «Λιόντας» στην Κέα, είναι λιοντάρι σκαλισμένο σε σχιστόλιθο του 7ου π.Χ. αιώνα. αλλά και αρχαϊκό ανάγλυφο στο τοπικό Μουσείο. Ο μύθος λέει ότι στην Κέα ένα φοβερό λιοντάρι εμφανίστηκε ξαφνικά και καταδίωξε τις Νύμφες. Η εντυπωσιακή στοά των λεόντων, δρόμος με μαρμάρινα λιοντάρια που σώζονται στη Δήλο είναι έργο Ναξίων γλυπτών. Κεφάλια λιονταριών βρίσκονται σε πολλά Κυκλαδικά μουσεία. Νεοκλασικά κεφάλια λιονταριών θαυμάζουμε στις υδρορρόες σπιτιών στων Κυκλάδων. Μαρμάρινη στήλη του Βιτάλη στη Σύρο έχει τεθεί στο μνημείο των πεσόντων.

Μέδουσα-τσούχτρα: Θαλάσσιος οργανισμός που μερικά είδη του πονοκεφάλιασαν και ανησύχησαν τους Κυκλαδίτες κατά τη δεκαετία του 1970. Ήρθαν από άλλες θάλασσες και έγιναν σοβαρή απειλή για τις παραλίες των Κυκλάδων και τον τουρισμό. Την ώρα που καταρτίζονταν σχέδια για την προστασία και άμυνα, εξαφανίστηκαν όπως ήρθαν και σπάνια ξανακάνουν την εμφάνισή τους, όχι όμως σε πλήθη μεγάλα, όπως τότε.

Μέλισσα: Η μέλισσα θεωρήθηκε νύμφη και λατρεύτηκε. Είναι απ’ τα ζώα που έθρεψαν το Δία. Σε νομίσματα της Κύθνου και της Κέας εικονίζεται μέλισσα και κρατήρας με ιπτάμενη μέλισσα σε νομίσματα της Ανάφης.

Στη φωτογραφία η στοά των λεόντων της Δήλου