Μέχρι τον 7ο αιώνα π.Χ. για να μπορέσει ένα πλοίο να πλεύσει από τον Σαρωνικό κόλπο προς το Ιόνιο,έπρεπε να κάνει το γύρο ολόκληρης της Πελοποννήσου και να κινδυνεύσει και στο δύσκολο πέρασμα του κάβου Μαλέα.
Όμως, το 602 π.Χ. Ο τύραννος της Κορίνθου, ο Περίανδρος, είχε τη φαεινή ιδέα να γίνει διάνοιξη του Ισθμού της Κορίνθου, προκειμένου να μεταφέρονται εύκολα και γρήγορα τα εμπορεύματα από και προς τις αποικίες της Κορίνθου στη Μεγάλη Ελλάδα.
Ωστόσο, αυτό το μεγαλόπνοο εγχείρημα έμεινε απλώς ως όνειρο, καθώς οι τεχνικές δυσκολίες της διάνοιξης του Ισθμού ήταν τεράστιες. Οι τεχνικοί σύμβουλοι παρατήρησαν πως ήταν διαφορετική η στάθμη του Κορινθιακού από το Σαρωνικό και μια ενδεχόμενη διάνοιξη του Ισθμού θα προκαλούσε πλημμυρικά φαινόμενα στα νησιά του Σαρωνικού και στις παραλίες της Αττικής.
Οι τεχνικές δυσκολίες σε συνδυασμό με το χρησμό της Πυθίας που έλεγε πως τον Ισθμό ούτε να τον οχυρώσετε ούτε να τον σκάψετε, γιατί ο Δίας έφτιαξε νησί, όπου έκρινε σωστό, οδήγησαν τον Περίανδρονα κατασκευάσει την περίφημη Δίολκο, για να μεταφέρονται τα πλοία.
Τι ήταν όμως η Δίολκος και πώς μεταφέρονταν τα πλοία επάνω από τον Ισθμό;
Η Αρχαία Δίολκος ήταν στην ουσία ένας ειδικός δρόμος πλάτους πέντε μέτρων, στρωμένος με πλάκες πωρόλιθου και ντυμένος με ξύλα, ο οποίος δεν είχε χαραχθεί σε ευθεία γραμμή για να αποφεύγονται οι απότομες ανηφόρες. Τα πλοία αλείφονταν με λίπος και μεταφέρονταν άδεια από το λιμάνι Κεγχρεές του Σαρωνικού μέχρι το λιμάνι Λέχαιον του Κορινθιακού κόλπου πάνω σε ειδικά οχήματα και σύρονταν διά μέσω της ξηράς από την Δίολκο. Ταυτόχρονα, οι δούλοι και τα υποζύγια μετέφεραν τα εμπορεύματα από την ξηρά.
Στη μέση του λίθινου στρώματος της Διόλκου υπήρχαν δύο παράλληλες βαθιές αυλακιές, στις οποίες κινούνταν οι τροχοί μιας μεγάλης σε μήκος κατασκευής που ονομαζόταν ολκός για να μεταφέρεται το σκάφος.
Τα πλοία εκείνης της εποχής ήταν αρκετά μικρά σε διαστάσεις και η Δίολκος λειτούργησε πολύ αποτελεσματικά για πολλούς αιώνες. Συνάμα, η δύναμη των δούλων και των υποζυγίων ήταν επαρκής για τη μεταφορά των εμπορευμάτων. Το μόνο αρνητικό στη λειτουργία αυτής της πρωτοπόρας κατασκευής ήταν το υψηλό κόστος των διοδίων.
Ο Δίολκος ήταν ο ειδικά κατασκευασμένος πλακόστρωτος δρόμος που ένωνε τις δύο άκρες του σημερινού Ισθμού της Κορίνθου. Μέσου αυτού του «διαδρόμου», οι αρχαίοι περνούσαν δια ξηράς τα πλοία τους, από το Σαρωνικό στον Κορινθιακό, αποφεύγοντας έτσι τον πολυήμερο περίπλου της Πελοποννήσου. Τα μέλη του πληρώματος έβγαζαν τα πλοία στη στεριά, αφαιρούσαν το βάρος τους και τα έσερναν με σκοινιά πάνω στο ειδικό μονοπάτι. Η διαδικασία δεν ήταν τόσο απλή. Η ευρηματικότητα των αρχαίων όμως ήταν αυξημένη και οι τεχνικές που χρησιμοποιούσαν, όπως τα ειδικά βαρούλκα και οι τροχαλίες, βασίζονταν στους νόμους της φυσικής.
Μέσου αυτού του «διαδρόμου», οι αρχαίοι περνούσαν δια ξηράς τα πλοία τους, από το Σαρωνικό στον Κορινθιακό, αποφεύγοντας έτσι τον πολυήμερο περίπλου της Πελοποννήσου
Διόδια και στα πλοία
Για να πραγματοποιήσουν τα πλοία το «στεργιανό» τους ταξίδι, πλήρωναν και διόδια. Οι μελετητές τοποθετούν την κατασκευή της Δίολκου στο 6π.Χ αιώνα. Το μήκος της υπολογίζεται στα 6.800 μέτρα και το πλάτος από 3,5 έως 6,5 μέτρα. Δείτε την ταινία animation (παραγωγή του τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και της Εταιρίας Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας) που αναπαριστά με μοναδικό τρόπο το Δίολκο. Δημιουργοί της ταινίας, που συναγωνίζεται ταινίες μεγάλων παραγωγών, είναι πολιτικός μηχανικός και καθηγητής του ΕΜΠ, Θεοδόσης Π. Τάσιος, ο Γιώργος Πολύζος και ο Νικήτας Μήκας. Στην ταινία εκτός από τις τεχνολογικές λεπτομέρειες παρουσιάζονται με εκπληκτικό τρόπο και σκηνές της καθημερινής ζωής των ναυτικών της εποχής. Από το 9ο λεπτό και μετά, παρακολουθείστε αναλυτικά, τη μεταφορά των πλοίων.
Δείτε παρακάτω εκει που λέει διαβάστε το άρθρο την ενδιαφέρουσα ταινία με τεχνολογικές λεπτομέρειες κατασκευής και λειτουργίας της ΔΙΟΛΚΟΎ.
Μια ταινία 22 λεπτών, δημιουργημένη με το σύστημα του animation (εικονοκινητική τεχνική) αναπαριστά με μοναδικό τρόπο το εξαιρετικό μνημείο τεχνικού πολιτισμού της αρχαίας Ελλάδας, τον Δίολκο: μια οδό από ξηράς για την μεταφορά πλοίων ανάμεσα στον Σαρωνικό και τον Κορινθιακό κόλπο κατά μήκος του Ισθμού της Κορίνθου, τότε που δεν υπήρχε ο πορθμός.
Η ταινία παρουσιάζει πολλές άλλες τεχνολογικές λεπτομέρειες, αλλά σκηνές της ζωής των ναυτικών εκείνης της μακρινής εποχής: τυχερό παιχνίδι, επίσκεψη στον ναό του Ποσειδώνα, γλέντι σε καπηλειό, καθώς και μια συναισθηματική συντυχία Πρόκειται για ένα έργο-συμβολή στην μελέτη της αρχαίας ελληνικής Τεχνολογίας, μια παραγωγή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας σε συνεργασία με την Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας.
Δημιουργοί της ταινίας είναι οι Θ.Π. Τάσιος, Ν. Μήκας, Γ. Πολύζος, οι οποίοι έχουν λάβει ως τώρα δύο βραβεία: Καλύτερης ταινίας αναφερόμενης στην αρχαιότητα στο 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου στην Κύπρο (Νοέμβριος 2009) και Καλύτερης εκπαιδευτικής ταινίας στην 8η Διεθνή Συνάντηση Αρχαιολογικής Ταινίας του Μεσογειακού Χώρου στην Αθήνα (Μάιος 2010)
Σχολιάστε