Passipoularidou's weblog

31 Μαρτίου, 2019

Μοναδικό φαινόμενο στην Ελλάδα. Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα που περιστρέφεται

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 7:08 πμ

Μοναδικό φαινόμενο στην Ελλάδα. Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα που περιστρέφεται

(more…)

22 Μαρτίου, 2019

Οι άγνωστες πτυχές της μάχης των Θερμοπυλών

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 7:28 μμ

Οι άγνωστες πτυχές της μάχης των Θερμοπυλών

by https://apocalypsejohn.com/agnostes-ptiches-machis-thermopilon/?fbclid=IwAR2OTDOKkCAHRki-Pbuaw-y1Vhs9lDCFimhixZm2wNjvSx0J1VK-CtkVVwM#

(more…)

Νίγια: Μια χαμένη Ελληνική πόλη στην Κίνα!

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 7:04 μμ

Νίγια: Μια χαμένη Ελληνική πόλη στην Κίνα!

by  https://apocalypsejohn.com/nigia-chameni-elliniki-poli-kina/?fbclid=IwAR0olQsAQ3wItUoc52qiCtruXPXJ-4lGyrnEeZYTe8ky8IUeq2A0cWo0wUg#

(more…)

3 Μαρτίου, 2019

Ευπαλίνειο όρυγμα: Το θαύμα της αρχαιοελληνικής μηχανικής

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 1:18 μμ

Ευπαλίνειο όρυγμα: Το θαύμα της αρχαιοελληνικής μηχανικής

by    http://www.globalview.gr/2019/03/03/eypalineio-orygma-to-thayma-tis-archaioellinikis-michanikis/?fbclid=IwAR0o6LMiuDCz6jsQTVCIcqSoKF1cbPhgEPq4o5r8MROJ_MbLuSaD6pd7E2c

2.500 χρόνια τρέχει αδιάκοπα και τροφοδοτεί την αρχαία δεξαμενή που βρίσκεται στο υπόγειο ξωκλησιού στο χωριό Αγιάδες Σάμου. Το Ευπαλίνειο όρυγμα είναι μια σήραγγα μήκους 1.036 μέτρων κοντά στο Πυθαγόρειο της Σάμου, η οποία κατασκευάστηκε περί τον 6ο αιώνα π.Χ. για να χρησιμεύσει σαν υδραγωγείο.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ήταν ότι ανοίχθηκε ταυτόχρονα και από τις δυο πλευρές του βουνού -το όρυγμα αυτό ήταν αμφίστομον , όπως το χαρακτήρισε ο Ηρόδοτος. Οι δυο σήραγγες συναντήθηκαν, περίπου, στο μέσον με αξιοθαύμαστη ακρίβεια, κάτι που ήταν σημαντικό επίτευγμα για τα τεχνολογικά δεδομένα της εποχής.

Η κατασκευή του ορύγματος έγινε με εντολή του τυράννου Πολυκράτη και εκτιμάται ότι η κατασκευή του κράτησε 10 χρόνια. Σχεδιαστής και μηχανικός του έργου ήταν ο Ευπαλίνος, γιος του Ναυστρόφου από τα Μέγαρα.

Το άνοιγμα της σήραγγας είναι περίπου 1.80×1.80 μ. και το μήκος της 1036 μέτρα. Μερικά μέτρα κάτω από την κύρια σήραγγα έχει σκαφτεί μια μικρότερη, από την οποία περνούσε το νερό.

Θεωρείται πως ο σκοπός του ορύγματος ήταν όχι μόνο να μεταφερθεί νερό από την πηγή πίσω από το βουνό προς στην πρωτεύουσα της Σάμου (το σημερινό Πυθαγόρειο), αλλά αυτό να γίνει με τρόπο που δεν ήταν ανιχνεύσιμος από επιδρομείς, οι οποίοι θα μπορούσαν εύκολα, αν έβλεπαν τον επιφανειακό αγωγό, να τον καταστρέψουν και να στερήσουν την πόλη από τον βασικότερο πόρο της. Από το όρυγμα, λοιπόν, το νερό οδηγούνταν μέσα από το τείχος της πόλης.

Ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν δυο παράλληλες σήραγγες, είναι ότι κατά τον χρόνο σχεδιασμού και υλοποίησης του έργου, η πηγή βρισκόταν σε ορισμένο ύψος -υψηλότερο από το επίπεδο της στοάς, αλλά μετά την κατασκευή της κύριας στοάς, η πηγή άρχισε να αναβλύζει χαμηλότερα, συνεπώς δε μπορούσε πλέον με φυσική ροή να οδηγηθεί στη στοά αυτή.

Για τον λόγο αυτό, έγινε αναγκαία η διάνοιξη μιας βοηθητικής, μικρότερης σήραγγας, σε χαμηλότερο επίπεδο. Η μικρότερη σήραγγα διανοίχτηκε μέσα από την κύρια στοά, με τη βοήθεια κάθετων ορυγμάτων.

Ο Ηρόδοτος, η μοναδική πηγή που έχουμε για το Ευπαλίνειο όρυγμα, περιγράφει και την κύρια αλλά και τη βοηθητική σήραγγα.

Το κείμενο του Ηροδότου

Η μοναδική αναφορά στο Ευπαλίνειο όρυγμα είναι αυτή του Ηροδότου (Γ,60): «[1] Ἐμήκυνα δὲ περὶ Σαμίων μᾶλλον, ὅτι σφι τρία ἐστὶ μέγιστα ἁπάντων Ἑλλήνων ἐξεργασμένα, ὄρεός τε ὑψηλοῦ ἐς πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ὀργυιάς, τούτου ὄρυγμα κάτωθεν ἀρξάμενον, ἀμφίστομον. [2] τὸ μὲν μῆκος τοῦ ὀρύγματος ἑπτὰ στάδιοι εἰσί, τὸ δὲ ὕψος καὶ εὖρος ὀκτὼ ἑκάτερον πόδες. διὰ παντὸς δὲ αὐτοῦ ἄλλο ὄρυγμα εἰκοσίπηχυ βάθος ὀρώρυκται, τρίπουν δὲ τὸ εὖρος, δι᾽ οὗ τὸ ὕδωρ ὀχετευόμενον διὰ τῶν σωλήνων παραγίνεται ἐς τὴν πόλιν ἀγόμενον ἀπὸ μεγάλης πηγῆς. [3] ἀρχιτέκτων δὲ τοῦ ὀρύγματος τούτου ἐγένετο Μεγαρεὺς Εὐπαλῖνος Ναυστρόφου».

Ελεύθερη μετάφραση: Ανέφερα πολλά δε για τους Σαμίους, γιατί έχουν κάνει τρία από τα μεγαλύτερα έργα από όλους τους Έλληνες. Σε όρος με ύψος εκατόν πενήντα οργιές, έφτιαξαν υπόγειο όρυγμα που το είχαν αρχίσει ταυτόχρονα από δυο πλευρές. Το μεν μήκος του ορύγματος είναι επτά στάδια, το δε ύψος και πλάτος είναι οκτώ πόδια το καθένα. Καθ’ όλο το μήκος του δε, έχει ανοιχτεί ένα άλλο όρυγμα, σε βάθος είκοσι πήχεων, με πλάτος τριών ποδιών, μέσα από το οποίο το νερό διοχετεύεται μέσα από σωλήνες από μεγάλη πηγή μέχρι την πόλη. Ο αρχιτέκτονας δε του ορύγματος αυτού ήταν ο Ευπαλίνος, γιος του Ναυστρόφου από τα Μέγαρα.

Σύγκριση μεγεθών που αναφέρει ο Ηρόδοτος: Όρος με ύψος 150 οργιές. Το όρος αυτό έχει ύψος περίπου 225 μέτρα. Υπολογιζόμενο μήκος της οργιάς σε μέτρα 1,50 μέτρα. Μήκος του ορύγματος: 7 στάδια. Το μήκος του είναι 1036 μέτρα. Το κάθε στάδιο είχε 100 οργιές. Το μέγεθος που αναφέρεται από τον Ηρόδοτο, 7 στάδια, αντιστοιχεί σε 700 οργιές, δηλαδή με βάση το υπολογιζόμενο μήκος οργιάς (1,5 μέτρο), το μήκος του ορύγματος υπολογίζεται σε 1050 μέτρα. Ύψος και πλάτος 8 πόδια: Το ύψος και πλάτος του είναι περίπου 1,8 μέτρα κατά μέσο όρο.

Η κάθε οργιά είχε 6 πόδια: Με βάση το υπολογιζόμενο μήκος οργιάς (1,5 μέτρο) το κάθε πόδι ήταν 0,25 μέτρα, και το ύψος και πλάτος του ορύγματος υπολογίζεται σε 2 μέτρα.

23 Φεβρουαρίου, 2019

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ : Ο ΤΙΤΑΝΑΣ ΠΟΥ ΕΦΤΙΑΞΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ…

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:34 μμ

 

Image may contain: one or more people and outdoor

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ 7: Ο ΤΙΤΑΝΑΣ ΠΟΥ ΕΦΤΙΑΞΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ…

Είδαμε πώς από το Χάος γεννήθηκε ο κόσμος… πώς από τις μάχες των Θεών και των Τιτάνων τελικά ο Δίας ανέβηκε στον θρόνο των Θεών, στον Όλυμπο (ο Θρόνος υπάρχει επάνω στο βουνό, ξέρετε όσοι είδατε την φωτογραφία στην ανάρτηση τότε!!)… είδαμε την Ημέρα, τη Νύχτα, τον Ήλιο στο άρμα του, τα αστέρια, τα ποτάμια… είδαμε και τον σκοτεινό Άδη και τα πλάσματά του… Ας εστιάσουμε τώρα στους Θεούς και τους ανθρώπους σιγά – σιγά…!!!

Ο τιτάνας Επιμηθέας έφτιαξε τα ζώα και τους έδωσε όλα τα προτερήματα. Έτσι όμως δεν έμεινε και τίποτα για να δώσει ο αδερφός του ο Προμηθέας στις δικές του δημιουργίες, τους ανθρώπους… Βρήκε όμως τι θα τους έδινε για να γίνουν ξεχωριστοί: μιας και μισούσε τον Δία που είχε νικήσει τους Τιτάνες, την γενιά του πατέρα του, έκλεψε τη φωτιά από τους Θεούς και την έδωσε στην πλάση του… Ο Δίας αποφάσισε να τον τιμωρήσει μετά από σχετικές του απάτες και τον έδεσε γυμνό στο βουνό Καύκασο όπου κάθε μέρα ένας αετός του έτρωγε το συκώτι και κάθε νύχτα αυτό δημιουργούνταν ξανά. Μία τιμωρία για πάντα!!… Ευτυχώς για τον πλάστη των ανθρώπων, ο Ηρακλής σκότωσε τον αετό με ένα βέλος… Ο Δίας παρόλα αυτά τον υποχρέωσε να φορά για πάντα κομμάτι από τις αλυσίδες που τον είχαν δεμένο στο βουνό, να τις σέρνει μαζί του παντού…

Ο Δίας δημιούργησε και την Πανδώρα, της έδωσε ένα κουτί που δεν έπρεπε να ανοίξει και την έστειλε στη Γη… Γυναίκα ακαταμάχητη στην ομορφιά αλλά πονηρή και ψεύτρα – ο Δίας είχε στήσει παγίδα πίσω από την ομορφιά της -. Ο Επιμηθέας την ερωτεύτηκε και την έκανε δικιά του. Όταν η περιέργειά της την έκανε να ανοίξει τελικά το κουτί, «το κουτί της Πανδώρας», βγήκαν έξω όλα τα κακά που ο Δίας έκρυψε σε αυτό: αρρώστιες, ζήλια, γηρατειά…

Η Θεά Ύβρη ήταν αυτή που έκανε τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι είναι σπουδαίοι, πρώτοι, πιο δυνατοί κι απ’ τους θεούς… Ο Προμηθέας ήταν επίσης υπέρμετρα αλαζόνας και όπως όλοι οι όμοιοί του τιμωρήθηκε με τον πιο σκληρό τρόπο. Η Θεά Νέμεση πάλι ήταν αυτή που είχε αναλάβει να παίρνει εκδίκηση υπέρ των Θεών. Τιμωρούσε τις υπερβολές, ρύθμιζε την τάξη που ήθελαν οι Θεοί. Δε λυπόταν κανέναν, ούτε τους πλούσιους ούτε τους φτωχούς (…αν ήταν εδώ σήμερα…!!!)…

17 Φεβρουαρίου, 2019

The Mythologists Το Ομηρικό Σπίτι

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 3:35 μμ

Το Ομηρικό Σπίτι

Αν και ο Όμηρος, κύριος μάρτυρας της ηρωικής εποχής, εκθείαζε κυρίως τα παλάτια της Γης και τ’ ουρανού, η αλήθεια είναι ότι υπήρχε και ο απλός λαός, οι οποίοι μάλιστα διαιρούνταν σε πολλές κατηγορίες: Χαλκουργοί, βοσκοί, ψαράδες, αρωματοποιοί, χρυσοχόοι, διασκεδαστές, υφάντρες, ναυτικοί, έμπορες, πολεμιστές, ναυπηγοί κλπ. 
Μια μέθοδος χτισίματος των σπιτιών ήταν με τούβλα που έφτιαχναν πιθανότατα οι ίδιοι που θα τα κατοικούσαν, ως εξής:
Με το σκεπάρνι έσκαβαν κι έβγαζαν χώμα, το στέγνωναν στον ήλιο και απομάκρυναν απ’ αυτό πέτρες και χόρτα ώστε να καθαρίσει. Έπειτα το ανακάτευαν με άχυρο, του πρόσθεταν νερό και το έπλαθαν, ζυμώνοντάς το με τα πόδια μέσα σε ειδικά καλούπια που είχαν το σχήμα μακρόστενου τούβλου, για να πάρει τη γνωστή μορφή. Μπορεί να πρόσθεταν κομμάτια από κεραμικά για να το κάνουν ανθεκτικότερο. Ο ήλιος στέγνωνε έπειτα τα τούβλα, και ο οικοδόμος τα πρόσθετε το ένα δίπλα στο άλλο στη σειρά, σχηματίζοντας τους τοίχους του σπιτιού, και αφήνοντας αποστάσεις για τις πόρτες και τα τα παράθυρα. Ανάμεσα στα τούβλα πρόσθεταν πηλό για να καλύψουν τα ενδιάμεσα κενά, ενώ ψηλά πρόσθεταν τα δοκάρια κατά μήκος της γραμμής των τούβλων. Έπειτα ενίσχυαν εσωτερικά τα δωμάτια με σανίδες ξύλου αναμεμιγμένες με πηλό ώστε να είναι πιο ζεστά και προστατευτικά, ενώ στη βορεινή μεριά πρόσθεταν επιπλέον στρώσεις γιατί ήταν πιο εκτεθειμένη στον βοριά και το κρύο που κουβαλούσε μαζί του.
Χρησιμοποιούσαν ξύλινες κολόνες για να στηρίζουν τη στέγη, η οποία ήταν αρκετά βαριά επειδή αποτελούνταν και αυτή από τούβλα.
Τα υλικά κατασκευής ήταν πολύ ανθεκτικά αλλά δεν άντεχαν σε πλημμύρες, φωτιές ή μεγάλους σεισμούς. Ένα τέτοιο σπίτι στέγαζε μια οικογένεια για πολλά χρόνια, και υπήρχαν διάφορες παραλλαγές ανάλογα με την περιοχή και την τεχνογνωσία.
Εξελίξεις αυτού ήταν η χρήση λαξευμένων βράχων και χαλικιών αναμεμιγμένων με λάσπη, με μεγαλύτερη τη δυσκολία στο να βρίσκουν μεγάλους λίθους και να τους κουβαλάνε με τη βοήθεια ζώων στη θέση του κάθε οίκου. Ομάδες ανθρώπων πρέπει να βοηθούσαν στη συσσώρευση των υλικών, ενώ ιερείς πρέπει να το ευλογούσαν για να στέκεται όρθιο και τυχερό.

Οι οικοδόμοι της μυκηναϊκής εποχής ονομάζονταν tokodomo (μετάφραση Γραμμικής Β’). Δυστυχώς είναι δυσεύρετα τα απομεινάρια αυτού του τύπου χτισίματος λόγω της φύσης των υλικών του που αποσυντέθηκαν στο πέρασμα των αιώνων, η τεχνογνωσία όμως έχει επιβιώσει ως σήμερα σε κάποιες περιοχές.

Καλημέρα Μυθολόγοι! Για τον Έλληνα το σπίτι είναι η βάση του, κι εκεί μέσα ζήσαμε και ζούμε το δράμα και τις χαρές όλης της ζωής. Αν είναι μικρό, υπάρχει μια αναλογία που κατάφερα να εκφράσω χθες: Όσο μικρότερο είναι, τόσο περισσότερη αγάπη μπορεί να χωρέσει. 

Image may contain: outdoor

10 Φεβρουαρίου, 2019

ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΗΣ·  Ζώα και μυθολογία

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:18 πμ

Ζώα και Ιστορία 
Ζώα και μυθολογία: Κύκνοι πετούσαν κατά τη Μυθολογία γύρω από τη λίμνη της Δήλου, όταν γεννήθηκε ο Απόλλωνας. Κύκνοι έφταναν την Άνοιξη σε πολλές λεκάνες απορροής των χειμάρρων των Κυκλάδων πριν την εξοντωτική υπεροικοδόμηση στους υδροβιότοπους. Ο Ποσειδώνας, πολιούχος της νήσου Τήνου, απέστειλε σμήνη πελαργών, για να εξολοθρεύσουν τα πολυπληθή ερπετά του νησιού. Η Δήλος ονομάστηκε Ορτυγία εξαιτίας των πολλών ορτυκιών της. Το ίδιο όνομα αποδίδεται στη Σύρο και στη Ρήνεια. «Όρος Διός Μηλωσίου» διαβάζουμε σε επιγραφή που βρέθηκε στο Ζα της Νάξου και σημαίνει «βουνό του Δία, προστάτη των προβάτων». Στην Ανάφη τελούσαν τα ταυροφόνια, ασκήσεις και αγώνες με ταύρους. Τα ταυροφόνια ήταν αφιερωμένα στον Ποσειδώνα και την Άρτεμη ταυροπόλο. Ο Άνιος δώρησε ταύρο στον Αγαμέμνονα, που αναχωρούσε για την Τροία και τον συμβούλεψε να ιδρύσει ναό της Αθηνάς στον τόπο, που θα πρωτοβγεί ο ταύρος. Το ζώο βγήκε στην Άνδρο κι έτσι ιδρύθηκε εκεί ο ναός της Ταυροβόλου Αθηνάς.

Άλλες πληροφορίες: Νάνοι ελέφαντες έζησαν στα νησιά των Κυκλάδων πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Πριν 35 χρόνια η μέδουσα λίγο έλειψε να καταστεί μοιραία για τον τουρισμό των Κυκλάδων, καθώς εμφανίστηκε απειλητική στις παραλίες των νησιών και αποθάρρυνε τους κολυμβητές από τη γεύση της θάλασσας. Υπήρξαν έρευνες και επινοήθηκαν προληπτικά μέτρα, αλλά οι τσούχτρες εξαφανίστηκαν, όπως ήρθαν. Οι λόφοι των Κυκλάδων με τους θάμνους του μεσογειακού συστήματος, το θυμάρι, την λαδανιά (αλισαριά), την ασφάκα και πολλούς άλλους είναι τόπος βοσκής για τις μέλισσες. Το μέλι υπήρξε από τα πολύτιμα προϊόντα των Κυκλάδων από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα. Ο πελεκάνος έγινε το «ιερό» πουλί της Μυκόνου. Συνδέθηκε με την αλλαγή του προσώπου του νησιού, που από τη λησμονιά και την εγκατάλειψη, έγινε εξαιτίας κυρίως της Δήλου, κοσμοπολίτικο διεθνές κέντρο. Πρέπει να υπήρξε εκτεταμένη περδικοτροφία στα νησιά, γιατί εκτός του νόστιμου κρέατός της χρησιμοποιήθηκε και για τις περδικομαχίες. Τον καιρό του Αντιγόνου Γονατά, οι κάτοικοι της Ανάφης εγκατέλειψαν το νησί, λόγω της αφθονίας της πέρδικας, που κατέστρεφε την αγροτική παραγωγή. Στα Θεσμοφόρια, γιορτή προς τιμήν της Δήμητρας, ανακάτευαν υπολείμματα από νεκρά γουρουνάκια με σπόρους και τα έβαζαν στο βωμό. Παρόμοιες γιορτές της αρχαιότητας φθάνουν μέχρι σήμερα με τα χοιροσφάγια στη Μύκονο, την Άνδρο και άλλα νησιά.

No photo description available.

12 Ιανουαρίου, 2019

Ιστορικά έργα για την υδροδότηση της πόλεως των Αθηνών

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 12:25 μμ

Σαν σήμερα το 1925 — Υπογράφεται σύμβασις μεταξύ της ελληνικής Κυβερνήσεως και της αμερικανικής εταιρείας ΟΥΛΕΝ για την ανάληψη έργων υδρεύσεως της πόλεως των Αθηνών. 

Το 530 π.Χ., ο Αθηναίος τύραννος Πεισίστρατος, κατασκεύασε ένα από τα γνωστότερα αρχαία υδραγωγεία, μήκους 2.800 μέτρων και το οποίο αντλούσε νερό από τις πηγές του Υμηττού. 

[Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ:http://www.e-istoria.com/00_ARXAIOTHTA_2012/arx_2012150.html]

Το σημαντικότερο ωστόσο ιστορικά έργο για την υδροδότηση της πόλεως των Αθηνών, ήταν το Αδριάνειο Υδραγωγείο που κατασκευάστηκε από τον Ρωμαίο Αυτοκράτορα Αδριανό.

[Η ΡΩΜΑΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ: http://www.e-istoria.com/00_ARXAIOTHTA_2012/arx_2012144.html]

Ξεκινούσε από τους πρόποδες της Πάρνηθας και κατέληγε στον Λυκαβηττό όπου κατασκευάστηκε η Αδριάνειος Δεξαμενή, στην οποία αποθηκεύονταν τα νερά του υδραγωγείου και λειτούργησε ικανοποιητικώς μέχρι την κατάκτηση από τους οθωμανούς, οπότε και αδρανοποιήθηκε. Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος, το Αδριάνειο λειτούργησε ξανά χωρίς όμως να μπορεί να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες της Πρωτευούσης. Αυτές ήρθε να καλύψει στις αρχές του προηγούμενου αιώνα η κατασκευή του φράγματος του Μαραθώνος και η δημιουργία της ομώνυμης τεχνητής λίμνης. Την κατασκευή του φράγματος ανέλαβε η Αμερικάνικη Εταιρεία ΟΥΛΕΝ.

[ Ἀδριάνειο Ὑδραγωγεῖον-Edifice Adrien Antonin, 1790μ.Χ, Louis François Cassas] [ [Πηγὴ εἰκόνας :http://maradclub.blogspot.gr/]

[Από το Ελληνικό Ημερολόγιο – http://eistorias.wordpress.com/]

24 Νοεμβρίου, 2016

Η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ, Uncategorized — passipoularidou @ 3:45 μμ

12 Νοεμβρίου, 2016

ΤΟ ΤΡΌΠΑΙΟ ΤΗΣ ΠΕΡΣΙΚΉΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΉΣ ΣΤΟ ΜΑΡΑΘΏΝΑ.

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 8:10 πμ

Το τρόπαιο ήταν σύμβολο νίκης που τοποθετείτο μετά τη μάχη στο σημείο ακριβώς εκείνο που ο εχθρός τράπηκε σε φυγή.

Το τρόπαιο ήταν ένα απλό ραβδί ή παλούκι ή σκελετός, στο οποίο κρεμούσαν εν είδη σκιάχτρου την στολή του εχθρού, την πανοπλία, κράνος, σπαθί και ασπίδα του. Το ανδρείκελο αυτό παρέμενε για λίγο χρονικό διάστημα στον τόπο του για να ικανοποιηθούν τα αισθήματα των νικητών στρατιωτών και ως προειδοποίηση του εχθρού να μην ξαναγυρίσει.

Το πρώτο τρόπαιο έστησαν οι Έλληνες μετά την μάχη του Μαραθώνα το 480 π.Χ. Από τότε έγινε έθιμο και αναφέρεται επανειλημμένα στα κείμενα του Πλούταρχου και Παυσανία, ενώ πέρασε στην καθημερινή γλώσσα των ανθρώπων.
dscn5785-2dscn5787-5

Η πανύψηλη μαρμάρινη κολόνα με το Ιωνικό κιονόκρανο του τροπαίου –αντί του συνηθισμένου ξερού δένδρου με την εχθρική πανοπλία–, που  δεσπόζει στο βάθος της πεδιάδας στην άκρη του Μεγάλου έλους, θα θυμίζει το σημείο της Περσικής καταστροφής.

Το αντίγραφο του τροπαίου που ανάρτησαν οι Αθηναίοι μετά τη νίκη τους στη Μάχη του Μαραθώνα κατά των Περσών το 460 π.χ.βρίσκεται στο Σχοινιά

Κομμάτια από το τρόπαιο βρίσκονται στο αρχαιολογικό μουσείο Μαραθώνα.

Το 460 π.χ. περίπου οι Αθηναίοι  ανήγειραν στην περιοχή της σύγκρουσης ένα τρόπαιο. Επρόκειτο για ένα ιωνικό κίονα ύψους περίπου 10 μ. στην κορυφή του κίονα είχε τοποθετηθεί το άγαλμα της Νίκης.

15 Ιανουαρίου, 2016

Το εμπόριο αρωμάτων και καλλυντικών στην αρχαιότητα.

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 7:33 μμ

Το εμπόριο αρωμάτων και καλλυντικών.

Ράνια Τζεν

Φίλες και φίλοι καλησπέρα,

Ολοκληρώνουμε τη θεματική : «Γοητεία, θέλγητρα και τρόποι καλλωπισμού» με λίγες ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το εμπόριο αρωμάτων και καλλυντικών στην αρχαιότητα.

Όπως είχαμε ήδη αναφέρει οι μυρεψοί δηλαδή οι μυροποιοί παρασκεύαζαν αρώματα και καλλυντικά. Αυτά είτε τα διέθεταν οι ίδιοι στην αγορά είτε τα έδιναν σε ειδικούς μυροπώλες.

Τα φυτά που χρησίμευαν για την παρασκευή τους καλλιεργούνταν στην ύπαιθρο της Αττικής. Ορισμένες πρώτες ύλες έρχονταν από εισαγωγικό εμπόριο, Αίγυπτο, Συρία, Λίβανο, Μικρά Ασία και αλλού.
– Το νάρδον για τα αρώματα από την Ταρσό της Κιλικίας
– Το βάλσαμο από την Αραβία και Συρία. Ήταν μια ακριβή
πρώτη ύλη που χρησίμευε ως ήδυσμα δηλαδή συστατικό
άλλων αρωμάτων.
– Η στακτή, ακριβό άρωμα εισαγόμενο από Μικρά Ασία, έλαιο,
το οποίο έβγαινε από χάραξη του βλαστού της σμύρνας.
Χρησίμευε επίσης για εμπλουτισμό άλλων φθηνότερων
αρωμάτων.
– Σίλφιο από τη Λιβύη για φαρμακευτικές κρέμες
– Κρίνο , λωτό και άνηθο από την Αίγυπτο.

Εισαγωγές γίνονταν επίσης και έτοιμων αρωμάτων ή καλλυντικά:
– το βρενθείον γνωστό άρωμα των Λυδών που μύριζε μόσχο
και λεβάντα και το οποίο πωλείτο σε συσκευασία μικρών
αγγείων.
– Το σούσινο, αρωματικό έλαιο από κρίνα από τα Σούσα.
– Το μενδήσιο, από τη Μέντη στο Νείλο, το οποίο ήταν έλαιο
βαλάνου αρωματισμένο με έλαιο πικραμυγδάλου. Και τα δύο
αυτά έλαια θεωρούνται τα ιδανικότερα για την παρασκευή
καλλυντικών
– Το μετόπιο, μια αρωματική κρέμα από την Αίγυπτο.

Ιδιαίτερα μετά τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου οι εμπορικές σχέσεις αυξήθηκαν και νέες πρώτες ύλες όπως και προϊόντα μπήκαν στην αγορά.
Πρέπει να επισημάνουμε ότι η Αίγυπτος επί Πτολεμαίων διακρίθηκε στην παραγωγή αρωμάτων και καλλυντικών.

Εκτός από τους μυρεψούς, υπήρχαν στην αρχαιότητα και οι φαρμακίδες, γυναίκες που έφτιαχναν αρώματα, φάρμακα, έμπλαστρα ακόμα και φίλτρα. Αυτές πουλούσαν τα προϊόντα τους κατ’ ευθείαν , θα λέγαμε πόρτα-πόρτα.

Η Αγορά της Αθήνας είχε αφιερωμένο ειδικό χώρο για την πώληση τόσο εγχώριων αρωμάτων και καλλυντικών όσο και εισαγόμενων.

Η αγγειογραφία μας δίνει σημαντικές σκηνές από την παρασκευή και διάθεση των αρωμάτων και αρωματικών ελαίων. Βλέπουμε το εσωτερικό εργαστηρίων, όπως σε μια μελανόμορφη λήκυθο του Ζωγράφου της Γέλας, όπου λήκυθοι κρέμονται στους τοίχους, τα αποθηκευτικά αγγεία στο έδαφος, ενώ οι πωλητές κάθονται και δουλεύουν περιμένοντας τους πελάτες.
Βλέπουμε τον έμπορο με τη βοήθεια ενός ηθμού δηλ. χωνιού να μεταφέρει από τον αμφορέα ή την πελίκη όπου φυλάσσονταν οι μεγαλύτερες ποσότητες σε μικρά μυροδοχεία από αλάβαστρο ή σε ληκύθους προς πώληση.

Επάνω σε μια μελανόμορφη πελίκη του ζωγράφου του Αχελώου σώζεται μια επιγραφή που αναφέρει τα λόγια ενός μυροπώλη. «Ω πατέρα Δία μακάρι να γίνω πλούσιος!» Φαίνεται ότι το επάγγελμα του μυροπώλη ήταν προσοδοφόρο!

Εδώ κλείνει η θεματική αυτή φίλες και φίλοι. Ελπίζω να τη βρήκατε ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική.

Έως την επόμενη σας εύχομαι να περνάτε καλά!

Βιβλιογραφία:

www.noesis.edu.gr

– Ραυτοπούλου Ε., «Η πώληση και χρήση του ελαιολάδου και του αρωματικού λαδιού στην Αρχαϊκή Ελλάδα», 110-117 στο Ελιά και Λάδι, Δ’ Τριήμερο Εργασίας, Καλαμάτα 7-9 Μαΐου 1993, Πολιτιστικό Τεχνολογικό Ίδρυμα ΕΤΒΑ, 1996.

– Forbes J. R., Studies in Ancient Technology, Volume III, 1993.
Λιβέρη Α., «Η χρήση των αρωματικών φυτών και βοτάνων για την παρασκευή αρωμάτων και καλλυντικών στην ελληνική αρχαιότητα, 56-82, στο Φαρμακευτικά και Αρωματικά Φυτά, Ζ΄ Τριήμερο Εργασίας, Κύπρος, Παραλίμνι, 21/25-3-1997, ΕΤΒΑ, Αθήνα 1997.

Εικόνα:

Μελανόμορφη πελίκη του ζωγράφου του Αντιμένη. Αγορά αρωμάτων.

 
The Mythologists's photo.

1 Ιανουαρίου, 2016

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΣΠΑΕΙ ΤΟ ΡΟΔΙ

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 3:46 μμ

πηγή  http://zervonikolakis.lastros.net/rodi.html

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΝΙΚΟΣ ΖΕΡΒΟΝΙΚΟΛΑΚΗΣ

 

Περιδέραιο με χρυσά περίαπτα ρόδια, από τον Τάφο III (τάφος των Γυναικών), στις Μυκήνες
(Ταφικός κύκλος Α, 16ος αιώνας προ Χριστού)/ Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

 

Αρχαίος καρπός, από τους πρώτους που καλλιέργησε ο άνθρωπος και παρά τις δοξασίες, ότι το ρόδι προέρχεται από την Περσία, αρκετές αρχαιολογικές ανασκαφές αποδεικνύουν με ευρήματα ότι αυτός ο πολυσήμαντος καρπός ανά τους αιώνες είναι ενδημικός στη Μεσόγειο και αυτόχθων.

Ρόδια βρέθηκαν ζωγραφισμένα σε αγγεία, στη Φυλακωπή της Μήλου, καρποί βρέθηκαν στην προϊστορική πόλη του Ακρωτηριού, στη Σαντορίνη και αργότερα εντοπίστηκαν χρυσά περίαπτα ροδιών σε κοσμήματα των Μυκηνών. Ολόκληροι καρποί ροδιών ήρθαν στο φως από ανασκαφές που αναφέρονται στη Φαραωνική Αίγυπτο.

Σε όλους αυτούς τους τόπους, το ρόδι είχε τους ίδιους συμβολισμούς: Καρπός της αιωνιότητας, της αφθονίας, της γονιμότητας, της καλοτυχίας, του πλούτου, του έρωτα, αλλά και των νεκρών ή του θανάτου.

Το ρόδι είναι ένα από τα 7 αντικείμενα που επεδείκνυε ο Ιεροφάντης σε αυτούς που επρόκειτο να μυηθούν στα Ελευσίνια Μυστήρια. Ήταν όμως και ο καρπός που συνόδευε στον τάφο τους νεκρούς, στην Αίγυπτο των Φαραώ. Είναι ο καρπός που έδωσε ο Πλούτωνας στην

Ο κάλυκας που έχει στην κορυφή του το ρόδι μοιάζει με κορώνα-στέμμα και αυτό του προσδίδει μια μοναδικότητα,

ενώ κατ’ άλλους, ο κάλυκας στην κορυφή του ροδιού είναι το σύμβολο του ζωοδότη ήλιου.

 

Περσεφόνη, για να την κρατήσει στην Άδη. Ο Όμηρος αναφέρει στην Οδύσσεια, ότι καλλιεργούσαν ροδιές στους κήπους του Βασιλιά Αλκίνοου (στην Κέρκυρα), ενώ ο Θεόφραστος αναφέρει τη ροδιά με τα ονόματα «ροιά» και «ρόα».

Ύστερα από όλα αυτά δεν είναι καθόλου ανεξήγητο γιατί το ρόδι σπάει στο κατώφλι του καινούριου χρόνου, με την προσδοκία μιας καλής χρονιάς.

Τα μοναδικά χαρακτηριστικά που έχει το ρόδι είναι αυτά που το κάνουν σύμβολο. Η ιδιαιτερότητα στα εξωτερικά του χαρακτηριστικά είναι ο κάλυκας που έχει στην κορυφή του και έχει τη μορφή κορώνας ή στέμματος. Στο εσωτερικό του είναι επίσης μοναδικό, χωρισμένο σε πολλά «διαμερίσματα» με κίτρινα χωρίσματα, που έχουν «θήκες» για τους ζουμερούς κόκκινους καρπούς και διάφανες μεμβράνες που τους προστατεύουν. Το ανοιγμένο ή σπασμένο ρόδι δίνει με το πλούσιο εσωτερικό του μια εικόνα αφθονίας, ενώ το κόκκινο χρώμα των ζουμερών και γευστικών καρπών του συμβολίζει την ευτυχία, τους χυμούς του έρωτα, αλλά και την αιωνιότητα.

Οι λαμπεροί, σαν ρουμπίνια σπόροι του ροδιού είναι μια από τις αιτίες,
που από τη βαθιά αρχαιότητα, το ρόδι περιβάλλεται με ένα πλήθος από δοξασίες και συμβολισμούς.

 

Πριν από πέντε χιλιάδες χρόνια, την 3η χιλιετία προ Χριστού, η ροδιά είναι βέβαιο ότι φύεται στη Σαντορίνη. Στις ανασκαφές που έφεραν στο φως την προϊστορική πόλη στο Ακρωτήρι εντοπίζεται απανθρακωμένο ξύλο ροδιάς. Από τη Σαντορίνη είναι και τα δίχρωμα αγγεία του 17ου προ Χριστού αιώνα, που έχουν κεντρικό ζωγραφικό μοτίβο τους το ρόδι.

Στη Μινωική Κρήτη έχουν βρεθεί αγγεία που είχαν τελετουργική χρήση, όπως το αγγείο σε σχήμα ροδιού, του 17ου προ Χριστού αιώνα, (Μεσομινωική III περίοδος), που βρέθηκε στο ανάκτορο της Φαιστού και του αποδίδεται τελετουργική χρήση. Στο παλάτι της Κνωσού έχουν βρεθεί  οστέινα ομοιώματα άνθους ροδιού, που χρονολογούνται στην Υστερομινωική ΙΑ περίοδο, δηλαδή στον 16ο προ Χριστού αιώνα.

Και από τις τελετουργίες με τα ρόδια στα Μινωικά Ανάκτορα της Κρήτης, να πάμε στο Αιγαίο και στη Μήλο αυτή τη φορά του 17ου προ Χριστού αιώνα (στην πόλη της Φυλακωπής III ), απ’ όπου και έχουν έρθει στο φως ανασκαφικά, αγγεία με παραστάσεις ροδιού.

Ρόδια έχουν βρεθεί και στις Μυκήνες (Ταφικός Κύκλος Α, τάφος III, γυναικών, 16ος προ Χριστού αιώνας). Είναι ένα περιδέραιο με πολλά μικρά χρυσά ρόδια, σύμβολα της αφθονίας.

Simbolo di fertilita (σύμβολο ευφορίας) γράφει η πινακίδα που συνοδεύει τον αρχαιότατο καρπό ροδιού,

που βρέθηκε στη Φαραωνική Αίγυπτο την περίοδο του Νέου Βασιλείου, XVIIIXX Δυναστεία, 1550-1070 προ Χριστού.

ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ του TORINO.

 

Ρόδια όμως έχουν βρεθεί και στην Ακρόπολη των Αθηνών, σύμβολα και εδώ ευκαρπίας, γονιμότητας και ευδαιμονίας. Τα ρόδια ήταν αναθήματα στην Αθηνά από τους Αθηναίους, ιδιαίτερα τον 6ο προ Χριστού αιώνα. Μια από τις Κόρες της Ακρόπολης (570 π.Χ.) κρατάει ρόδι στο αριστερό της χέρι και στο δεξί ένα στεφάνι.

Καρπός πολυσήμαντος, με μια μεγάλη διαδρομή στο χρόνο και με τους ανθρώπους να εναποθέτουν πάνω του ευχές, προσδοκίες και δοξασίες, που διασώζονται ακόμη και σήμερα.

Χρήσιμος καρπός για τους γιατρούς και την ιατρική της αρχαιότητας, ενώ και η σύγχρονη ιατρική επιβεβαιώνει τη χρησιμότητα του ροδιού και τις ευεργετικές του ιδιότητες. Αυτός είναι ένας πρόσθετος λόγος να πιστεύουν οι γιατροί της αρχαιότητας, ότι «το ρόδι είναι θαυματουργό».

Απεικόνιση ροδιού σε μια πρόχου από την πόλη της Φυλακωπής III, στη Μήλο (1650-1450 προ Χριστού)

Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

 

Και οι αλχημιστές δεν έμειναν αδιάφοροι για το ρόδι και τις δοξασίες που το ακολουθούν. Αυτοί λένε ότι το όνομα του ροδιού και της ροδιάς συνδέεται με τη λέξη «Ρόδος» και σημαίνει τη «ροή» και τη «δύναμη». Οι ίδιοι θεωρούν ότι ο κάλυκας-στέμμα στην κορυφή του καρπού του ροδιού είναι απεικόνιση του ήλιου και των ακτίνων του, ενώ τα κόκκινα σπόρια στο εσωτερικό του είναι τα διάπυρα σπλάχνα της γης. Άρα, το ρόδι-ροή-δύναμη είναι η αδιάκοπη ροή του σύμπαντος και η ζωή στη Γη, με τον ζωοδότη ήλιο.

Στην αρχαία Ελλάδα το ρόδι ήταν έμβλημα πολλών γυναικείων θεοτήτων και η χρήση του είχε θέση στη λατρεία του. Η Ήρα, η Αθηνά, η Αφροδίτη, η Δήμητρα και η Περσεφόνη είναι ορισμένες από τις θεότητες αυτές.

Στην εορτή των Θεσμοφορίων, προς τιμή της Δήμητρας, οι γυναίκες έτρωγαν σπόρους ροδιού για να έχουν ευημερία και γονιμότητα, ενώ η Ήρα, Θεά προστάτιδα του γάμου, έχει έμβλημά της το ρόδι, που κρατά στο χέρι της.

Ορειχάλκινο ρόδι από την Ακρόπολη της Αθήνας, αφιέρωνα στην Αθηνά,

όπως συνήθιζαν στην αρχαιότητα οι Αθηναίοι/Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

 

Στα Ελευσίνια Μυστήρια, απ’ όπου προσπαθούν να «αντιγράψουν» πράγματα οι Αλχημιστές και οι Illuminati, οι Ιεροφάντες (Ιερείς της Δήμητρας στην Ελευσίνα) ήταν στεφανωμένοι με κλαδιά ροδιάς στη διάρκεια των Μεγάλων Μυστηρίων. Ωστόσο, απαγορευόταν στους μύστες να τρώνε ρόδια, γιατί υπήρχε η δοξασία ότι το ρόδι, ως καρπός γονιμότητας είχε την ιδιότητα να κάνει την ψυχή να κατεβαίνει στη σάρκα.

Μέχρι και τον 8ο προ Χριστού αιώνα, εκτός των άλλων συμβολισμών του, το ρόδι ήταν και έμβλημα κύρους και η χρήση του ή η κατανάλωσή του επιτρεπόταν μόνο στους ισχυρούς. Από τον 8ο όμως αιώνα και μετά η χρήση του περνάει σιγά-σιγά και στα λαϊκά στρώματα, ενώ η παρουσία του στα ταφικά έθιμα γίνεται όλο και πιο έντονη.

Η σύγχρονη επιστήμη διαπιστώνει ότι το ρόδι είναι πλούσιο σε βιταμίνες A, C, και E, σε φυλλικό οξύ, σίδηρο και κάλιο. Διαπιστωμένες είναι και οι αντιοξειδωτικές του ουσίες (τανίνη, ελλαγικό οξύ και ανθοκυανίνη), με μεγάλη αντιοξειδωτική δράση. 

Το «Χάσμα» στο Πλουτώνιο της Ελευσίνας, απ’ όπου πιστεύεται ότι ανεβοκατέβαινε στον Άδη η Περσεφόνη.

Διακρίνεται ένα σπασμένο ρόδι, αφημένο εκεί, προφανώς από σημερινούς «μύστες», που τιμούν ακόμη την «Κόρη» και τα «Μυστήρια».

Οι ευεργετικές ιδιότητες του ροδιού εξυμνούνται σε πολλούς παπύρων των φαραωνικών χρόνων της Αιγύπτου, με ιατρικό, φαρμακευτικό ή και άλλο περιεχόμενο (δοξασίες καλοτυχίας και ευγονίας). Οι Αιγύπτιοι των φαραωνικών χρόνων φαίνεται να πιστεύουν ότι το ρόδι μπορεί να τους εξασφαλίσει ακόμη και την αιωνιότητα γι’ αυτό και συνοδεύει τους νεκρούς στους τάφους.

Καρπός ζωής, ζουμερός και νόστιμος στην πραγματικότητα, το ρόδι σκορπάει τους λαμπερούς κόκκινους σπόρους του στο κατώφλι της καινούριας χρονιάς, με την ελπίδα και την προσδοκία να είναι λαμπερή, «νόστιμη», ανέφελη και ευτυχισμένη.

 

ΝΙΚΟΣ ΖΕΡΒΟΝΙΚΟΛΑΚΗΣ

Αθήνα 22 Δεκεμβρίου 2011

(Νύχτα του Χειμερινού Ηλιοστασίου)

 

 

 

 

4 Δεκεμβρίου, 2015

Mosaic depicting the gods of the Greek Mythology Oceanus and thetis.

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 5:52 μμ

November 20 ·2015  Edited ·

 TESOURO ARQUEOLÓGICO DE 2.200 ANOS
Archaeological Treasure of 2.200 years

 

Mosaico retratando os deuses da Mitologia Grega Oceanus (criador da água salgada da Terra) e Tétis, Deusa dos rios, lagos e fontes.

Encontrado na antiga cidade Grega de Zeugma, hoje Turquia, próximo da fronteira com a Síria.

Archaeological Treasure of 2.200 years
Mosaic depicting the gods of the Greek Mythology Oceanus (Creator of the salt water of the earth) and thetis, goddess of rivers, lakes and sources.
Found in ancient Greek city of zeugma today turkey, near the border with Syria.

Beautiful Mosaic of 2.200 years found in ancient Greek city of zeugma, representing the nine muses of science and the arts of Greek mythology.

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 5:49 μμ
TESOURO ARQUEOLÓGICO

Belíssimo mosaico de 2.200 anos encontrado na antiga cidade Grega de Zeugma, representando as Nove Musas da Ciência e das Artes da Mitologia Grega:

CLIO (Musa da História)
EUTERPE (Musa da Música)
MELPÔMENE (Musa da Tragédia)
THÁLIA (Musa da Comédia e da Poesia Leve)
TERPSÍCORE (Musa da Dança)
ERATO (Musa da Poesia Lírica)
POLÍMNIA (Musa do Hino Sagrado)
URÂNIA (Musa da Astrologia e da Astronomia)
CALÍOPE (Musa da Poesia Épica)

Archaeological treasure
Beautiful Mosaic of 2.200 years found in ancient Greek city of zeugma today turkey, near the border with Syria, representing the nine muses of science and the arts of Greek mythology:
Clio (Muse of history)
Euterpe (Muse of the song)
Melpômene (Muse of tragedy)
Thália (Muse of comedy and of poetry take)
Terpsichore (Muse of dance)
Erato (Muse of lyric poetry)
Polímnia (Muse of the hymn)
Urânia (Muse of astrology and astronomy)
Calliope (Muse of poetry epic)

6 Νοεμβρίου, 2015

Έτσι ήταν το κέντρο της Θεσσαλονίκης κατά την αρχαιότητα

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:52 μμ

Έτσι ήταν το κέντρο της Θεσσαλονίκης κατά την αρχαιότητα


Δημοσιεύτηκε: Τετάρτη, 4 Νοέμβριος, 2015 – 09:29 | Στην Κατηγορία:

Τέχνη   by  https://www.alfavita.gr/arthron/etsi-itan-kentro-tis-thessalonikis-kata-tin-arhaiotita

Εικονική περιήγηση

Εικονική περιήγηση στο Γαλεριανό Συγκρότημα: Πώς ήταν η Καμάρα, η Ροτόντα, το Ανάκτορο και ο Ιππόδρομος τον 4ο-7ο αι. μ.Χ.

Το γνωρίζατε ότι η Καμάρα (Αψίδα του Γαλερίου) είχε οκτώ συνολικά πεσσούς, ότι η Ροτόνταήταν ναός αφιερωμένος στην αρχαία θρησκεία, και ότι τον 4ο-6ο αιώνα μ.Χ. λειτουργούσεΙππόδρομος που ξεκινούσε από το ύψος της Εγνατίας και έφθανε έως τη θάλασσα;

Τα παραπάνω κτίσματα, και πλήθος άλλων όπως το Ανάκτορο, το Οκτάγωνο, η Βασιλική και η Αψιδωτή Αίθουσα αποτελούσαν μέρος του μεγαλειώδους Γαλεριανού Συγκροτήματος, του «παλατιού» του τετράρχη Γαλερίου (260-311 μΧ), ο οποίος είχε ως «έδρα» του τηΘεσσαλονίκη, μεταμορφώνοντάς την σε μια από τις σημαντικότερες αυτοκρατορικές πόλεις της ύστερης ρωμαϊκής εποχής.

Γαλεριανό συγκρότημα: Πομπική οδός και κύρια λεωφόρος

Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, και μετά από μακρόχρονη επιστημονική μελέτη, η ΙΣΤ” Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων πραγματοποίησε μια ψηφιακή απεικόνιση του μνημείου, η οποία παρουσιάζεται από σήμερα, 1η Νοεμβρίου, στην αίθουσα πολυμέσων της Εφορείας Αρχαιοτήτων, που βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Δημ. Γούναρη και Αλ. Σβώλου.

Παράλληλα, κυκλοφορεί και ένας οδηγός τσέπης, ο οποίος παρουσιάζει τη συνοικία του ανακτόρου, και δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη  να κατανοήσει τη μορφή των κτηρίων στην εποχή της λειτουργίας τους (4ο-7ο αιώνα μΧ), καθώς και να αποκτήσει μια πληρέστερη εικόνα της Νοτιοανατολικής περιοχής της αρχαίας Θεσσαλονίκης

Εικονική περιήγηση στο Γαλεριανό Συγκρότημα

Το Γαλεριανό Συγκρότημα είναι αποτέλεσμα του φιλόδοξου οικοδομικού προγράμματος του Γαλερίου, και συνδέεται με την τελευταία περίοδο ακμής της αρχαίας πόλης της Θεσσαλονίκης, όταν ο τετράρχης την όρισε ως έδρα του, αναγνωρίζοντας τη δυναμική της και ενισχύοντας τον ρόλο της ως σταυροδρόμι πολιτισμών και κέντρο ανάπτυξης όλης της περιοχής.

Η ανέγερση των ανακτόρων στη Θεσσαλονίκη ξεκίνησε στο τέλος του 3ου μΧ αιώνα, μετά τη νίκη του Γαλερίου επί του βασιλιά των Περσών Ναρσή στην Αρμενία το 298 μΧ.
Το Γαλεριανό Συγκρότημα κτίσθηκε στις παρυφές της πόλης, δίπλα στο ανατολικό τείχος. Προς το Νότο εκτεινόταν σχεδόν μέχρι τη θάλασσα (οδός Μητροπόλεως), ενώ το δυτικό του όριο θεωρείται πως ήταν στην οδό Απελλού.

Το ανάκτορο αποτελούνταν από δύο οικοδομικά σύνολα, συνδετικός κρίκος των οποίων είναι η Αψίδα του Γαλερίου. Στο βόρειο τμήμα του βρίσκεται η Ροτόντα, ενώ νότιά της βρίσκεται η Αψιδωτή Αίθουσα (οικοδομικά κατάλοιπα επί του πεζόδρομου Δ.Γούναρη, τμήμα μεταξύ των οδών Αλ.Σβώλου και Ι.Μιχαήλ) και τα οικοδομήματα του αρχαιολογικού χώρου της πλατείας Ναυαρίνου (Βασιλική, κεντρική κτηριακή ενότητα, διώροφο κτήριο, λουτρά, Οκτάγωνο).

Λουτρά του Ανακτόρου

Η Ροτόντα

Η Ροτόντα ήταν κατά την τετραρχική περίοδο ναός αφιερωμένος στην αρχαία θρησκεία, ενώ κατά την παλαιοχριστιανική εποχή (4ος έως αρχές του 6ου αι. μΧ) μετατράπηκε σε χριστιανικό ναό, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στους Ασώματους ή Αρχάγγελους.

Η Ροτόντα σήμερα και την εποχή κατασκευής της

Η Ροτόντα σήμερα και την εποχή κατασκευής της

Η Αψίδα του Γαλερίου

Νότια της Ροτόντας υπήρχε θριαμβική Αψίδα (η γνωστή σήμερα Καμάρα), η οποία κτίσθηκε μεταξύ του 298 και του 305 μΧ, σε ανάμνηση της εκστρατείας και της νίκης του Γαλερίου κατά των Περσών.

Η Αψίδα του Γαλερίου σήμερα και η ψηφιακή απεικόνισή της

gT0Dc9OAR4zATKFJOZz4

8w5p0bKmn1WAXQVaV1vk

Η Αψίδα του Γαλερίου σήμερα και η ψηφιακή απεικόνισή της

Το οικοδόμημα στην τελική του μορφή αποτελούνταν από οκτώ πεσσούς, διατεταγμένους ανά τέσσερις σε δύο παράλληλες σειρές. Σήμερα σώζονται μόνο τρεις πεσσοί, οι οποίοι φέρουν ανάγλυφες παραστάσεις που απεικονίζουν τις νικηφόρες εκστρατείες των Ρωμαίων κατά των Περσών το 297, καθώς και συμβολικές εικόνες που προπαγανδίζουν τη στρατιωτική δύναμη του Γαλερίου και την ισχύ της τετραρχίας

Η Αψιδωτή Αίθουσα

Πρόκεται για πιθανόν το τελευταίο προς βορρά κτήριο του ανακτόρου. Ήταν κτισμένη σε έναν νοητό άξονα με κατεύθυνση βορρά-νότου, ενώ τα ερείπια του κτηρίου είναι ορατά στο ανατολικό τμήμα του αρχαιολογικού χώρου της πλατείας Ναυαρίνου.

 Σύμφωνα με νεώτερες απόψεις, η Αψιδωτή Αίθουσα ήταν τρικλίνιο, χρησιμοποιούνταν δηλαδή για τη διοργάνωση συμποσίων και άλλων τελετών που συνδέονταν με την παρουσία του αυτοκράτορα και της ακολουθίας του στον ιππόδρομο.

Η Βασιλική

Η Βασιλική ήταν ένα μεγαλοπρεπές κτήριο, το οποίο λειτουργούσε ως αίθουσα υποδοχής και ακροάσεων. Από το συνολικό οικοδόμημα είναι σήμερα ορατή μόνο η δυτική τοιχοποιία και το μεγαλύτερο τμήμα της αψίδας, ενώ το υπόλοιπο κτίσμα είναι θαμμένο κάτω από τον πεζόδρομο της πλατείας Ναυαρίνου και της οδού Γούναρη.

Το Οκτάγωνο

Το Οκτάγωνο αποτελεί, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, ένα από τα κυριότερα οικοδομήματα του συγκροτήματος. Σύμφωνα με την επικρατέστερη ιστορική έρευνα, προοριζόταν για αίθουσα ακροάσεων ή αίθουσα θρόνου των ανακτόρων, ενώ αργότερα λειτούργησε και ως χριστιανικός ναός.

Το Οκτάγωνο σήμερα και όπως ήταν

Το Οκτάγωνο σήμερα και όπως ήταν

Η καταστροφή του Οκταγώνου τοποθετείται τον 7ο αιώνα μΧ, εποχή που η Θεσσαλονίκη συγκλονίζεται από ισχυρούς σεισμούς, που κατέστρεψαν τα περισσότερα κτήριά της. Μετά την καταστροφή του κτίσματος, ο προθάλαμός του μετατράπηκε σε δεξαμενή, η οποία λειτούργησε μέχρι τον 14ο αιώνα.

Αψιδωτή αίθουσα των Ανακτόρων

Ο Ιππόδρομος

Κατά τους χρόνους της Τετραρχίας, ο Ιππόδρομος ήταν ένα από τα πιο σημαντικά δημόσια οικοδομήματα, καθώς, εκτός από τους αγώνες που διεξάγονταν σε αυτόν, αποτελούσε έναν κατ” εξοχή πολιτικό χώρο, όπου ο λαός επικοινωνούσε με τον αυτοκράτορα και εξέφραζε τη βούλησή του.

7AJwhQvjyWUSJAVbY0eC

I5jbxYAGyJMVDET49sd5

CqwWZUA6899aCPKKsrl3

Ο Ιππόδρομος κατασκευάστηκε στις αρχές του 4ου αι. μΧ, ενώ, σύμφωνα με τις γραπτές πηγές, συνέχισε να λειτουργεί τουλάχιστον μέχρι τον 6ο αιώνα. Τα ερείπια του Ιπποδρόμου σώζονται αποσπασματικά, ανατολικά της εκκλησίας της Νέας Παναγίας (πλατεία Φαναριωτών), καθώς και στον ακάλυπτο χώρο των οικοδομικών τετραγώνων της πλατείας Ιπποδρομίου και των οδών Γούναρη, Φιλικής Εταιρείας και Αγαπηνού.

h0Ky8vgcARbbDccgiiV7

Η μελέτη για την τρισδιάσταση ψηφιακή απεικόνιση του Γαλεριανού Συγκροτήματος εκπονήθηκε από την ομάδα των αρχιτεκτόνων της ΙΣΤ Εφορείας Αρχαιοτήτων Φ.Αθανασίου, Β.Μάλαμα, Μ.Μίζα και Μ.Σαραντίδου, στο πλαίσιο των εργασιών αποκατάστασης του μνημείου.

Οι εικόνες της ψηφιακής αναπαράστασης και το αντίστοιχο βίντεο υλοποιήθηκαν από τον αρχιτέκτονα Φώτη Τσακμάκη, ενώ όλο το έργο πραγματοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.

Πηγή: voria.gr (via)

3 Νοεμβρίου, 2015

Κόρινθος: Σημαντικά τα ευρήματα από την αρχαιολογική έρευνα στο Χιλιομόδι

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:26 πμ

Κόρινθος: Σημαντικά τα ευρήματα από την αρχαιολογική έρευνα στο Χιλιομόδι

Τρίτη, 03 Νοεμβρίου 2015 03:16
 by http://www.naftemporiki.gr/story/1024949/korinthos-simantika-ta-eurimata-apo-tin-arxaiologiki-ereuna-sto-xiliomodi?ref=yfp
UPD:03:18

Σημαντικά ευρήματα αποκαλύφθηκαν από τη συστηματική αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή του Χιλιομοδίου, που συνεχίστηκε τους τελευταίους δύο μήνες, για τρίτη συνεχή χρονιά.

Η έρευνα, φέτος, σύμφωνα με την αρχαιολόγο Έλενα Κόρκα, προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, επικεντρώθηκε ανασκαφικά σε δύο τομείς: έναν στη θέση «Φανερωμένη – Καμαρέτα» και έναν στη θέση «Θέατρο – Λίμνη – Νταμάρια», ενώ ταυτόχρονα, διεξήχθη ευρείας κλίμακας επιφανειακή έρευνα.

Στον χώρο ανασκαφής του νεκροταφείου, αποκαλύφθηκε η συνέχειά του προς βορειοανατολικά και, μεταξύ άλλων, εντοπίστηκε αποθέτης, που περιέκλειε αγγεία του πρώιμου 5ου αι. π.Χ., αλλά και ταφή πλούσια κτερισμένη με σημαντικά ευρήματα – ανάμεσά τους και τέσσερα χάλκινα νομίσματα κοπής Πτολεμαίου Γ΄, που χρονολογούνται στο 230 – 221 π.Χ..

Η νομισματική αυτή ανακάλυψη στην περιοχή της Τενέας είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί, όπως επισημαίνει η κα Κόρκα, βάζει πλέον την περιοχή στον κατάλογο πόλεων της βορειοανατολικής Πελοποννήσου, όπου έχουν βρεθεί τέτοια νομίσματα, έστω και ελάχιστα, ενώ εκτιμάται πως η παρουσία τους στην περιοχή συνδέεται πιθανότατα με την οικονομική ενίσχυση, που παρείχε ο Πτολεμαίος Γ΄ στον Άρατο και στην Αχαϊκή Συμπολιτεία.Στη θέση «Θέατρο  – Λίμνη – Νταμάρια», η προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων αναφέρει ότι αποκαλύφθηκε αρχαία οδός, με κατεύθυνση από νότια προς βορειοδυτικά. Ο δρόμος παρουσιάζει επάλληλες στρώσεις, που χρονολογούνται από τους μυκηναϊκούς έως τους υστερορωμαϊκούς χρόνους, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική χρήση του. Υπογραμμίζεται ότι, πιθανότατα, πρόκειται για μια κεντρική αρτηρία της πόλης και, πλέον, υπάρχει βεβαιωμένη τεκμηρίωση για τον εντοπισμό της αρχαίας Τενέας.

Επιπλέον, στον χώρο της ανασκαφής του δρόμου, εντοπίστηκε κεραμική προϊστορικών και ιστορικών χρόνων, με ξεχωριστής σημασίας εύρημα ένα ανθρωπόμορφο ειδώλιο της περιόδου 1125  – 1180 π.Χ. και, ταυτόχρονα, βρέθηκαν αποτμήματα οικοδομικού υλικού, επιμελώς λαξευμένοι δόμοι, μια βάση παραστάδας και τμήμα ανωδομής κτηρίου, που παραπέμπουν σε δημόσια κτήρια της αρχαίας Τενέας.

Παράλληλα με την ανασκαφική έρευνα, πραγματοποιήθηκε και επιφανειακή έρευνα, κατά την οποία εντοπίστηκαν σε μεγάλη πυκνότητα νομίσματα κοπής Σικυώνας  του 2ου και 1ου αι. π.Χ.. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με την κα Κόρκα, συνδέεται με την καταστροφή της Κορίνθου το 146  π.Χ., περίοδος κατά την οποία φαίνεται να περιορίστηκε σημαντικά η κυκλοφορία νομισμάτων κοπής Κορίνθου. Στον αντίποδα, η Τενέα συνέχιζε να ακμάζει, να παίζει καθοριστικό ρόλο στην περιοχή, ενώ ξεχωριστό εύρημα αποτελεί ο εντοπισμός ασημοχάλκινου νομίσματος, που κόπηκε στα Σαμόσατα, μία αρχαία πόλη στη δυτική όχθη του Ευφράτη. Το νόμισμα χρονολογείται στα 259 μ.Χ. και καταδεικνύει τις σχέσεις της Τενέας με την ανατολή, πέρα από τα παράλια της Μικράς Ασίας και την Αίγυπτο.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι το ανασκαφικό πρόγραμμα διεξήχθη με την οικονομική στήριξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου και την αρωγή του δήμου Κορινθίων, ενώ στην έρευνα, συμμετείχαν επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, αλλά και φοιτητές από ελληνικά και ξένα πανεπιστημιακά ιδρύματα.

1 Νοεμβρίου, 2015

Τι έτρωγαν οι Ελληνες το 1600 π.Χ.; – το πλούσιο πιάτο του αρχαίου Σαντορινιού

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 7:17 πμ

Τι έτρωγαν οι Ελληνες το 1600 π.Χ.; – το πλούσιο πιάτο του αρχαίου Σαντορινιού

 by http://botanologia.blogspot.gr/2014/06/1600.html

Ο αρχαιολόγος Χρίστος Ντούμας μας μιλά για τις νοστιμιές που απολάμβαναν οι πρόγονοί μας 3.500 χρόνια πριν

Τι έτρωγαν οι Ελληνες το 1600 π.Χ.; Ο αρχαιολόγος Χρίστος Ντούμας αφήνει για λίγο στην άκρη τα προβλήματα που αντιμετωπίζει στο Ακρωτήρι της Θήρας και μας μιλά για τις νοστιμιές που απολάμβαναν οι πρόγονοί μας 3.500 χρόνια πριν σε μια ομολογουμένως απολαυστική κουβέντα.
Αφορμή η συμμετοχή του στις Μέρες Γευσιγνωσίας του Μουσείου Μπενάκη (9-11/5) και συγκεκριμένα στην εκδήλωση-συζήτηση «Γευσίπλους – Χαρτογραφώντας τον γαστρονομικό πολιτισμό του Αιγαίου» (Παρασκευή, 6 μ.μ., αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη στην Πειραιώς). Εκεί, ο διευθυντής της ανασκαφής του Ακρωτηρίου και ομότιμος καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών θα παρουσιάσει στο κοινό την ιστορική και αρχαιολογική διάσταση του πολιτισμού και της γαστρονομίας του Αιγαίου.
Βρίσκουμε σοφή τη σύνδεση της γαστριμαργίας με τον πολιτισμό στη… νόστιμη αυτή διοργάνωση, που, εκτός από έκθεση παραγωγών και γευσιγνωσίες, περιλαμβάνει πολλά χάπενινγκ, εκδηλώσεις αλλά και Φεστιβάλ Γαστριμαργικού Κινηματογράφου. Την τιμητική τους έχουν οι Κυκλάδες και το Αιγαίο και κάπου εδώ μπαίνει ο κ. Ντούμας, που μας «ξεναγεί» στις βρώσιμες πρώτες ύλες που φύλαγαν στις κουζίνες τους οι κάτοικοι της προϊστορικής Σαντορίνης: πρώτες ύλες που τόσο καλά διατήρησε η τέφρα του ηφαιστείου…
«Βρήκαμε πολλά κατάλοιπα καρπών, μέσα σε δοχεία που φυλάσσονταν στα σπίτια. Καθώς έπεσε η τέφρα απανθρακώθηκαν και έτσι διατηρήθηκαν», εξηγεί ο Χρ. Ντούμας. «Οι καρποί αυτοί ήταν προϊόντα καλλιεργειών -γι’ αυτό και έχουμε γνώσεις για τις καλλιέργειες εκείνης της εποχής. Βρήκαμε φάβα, φακές, κριθάρι-, σε ένα μάλιστα πιθάρι γεμάτο τέφρα βρήκαμε αποτυπώματα αμύγδαλων. Εντοπίσαμε επίσης πολλά κουκούτσια ελιών θρυμματισμένα, άρα μιλάμε για παραγωγή λαδιού. Βρήκαμε και ένα πιθάρι με σαλιγκάρια, αν και τα συγκεκριμένα ήταν εισαγωγής! Επρόκειτο για κρητικά σαλιγκάρια».
Βρήκαν όμως και πάρα πολλούς σπόρους από σύκα: «Αυτή ήταν η ζάχαρή τους. Και βέβαια, το σύκο ήταν το καθαρτικό τους!» (χαμογελάει).
– Βρήκατε και υπολείμματα ψαριού;
«Μέσα σε πιθάρια εντοπίσαμε αποξηραμένα ψάρια και κόκαλα ψαριών. Μάλιστα, καθώς σκάβαμε σε βαθιά στρώματα, για τα θεμέλια των στύλων του στεγάστρου, βρήκαμε γάρον (garum κατά τους Ρωμαίους). Πρόκειται για μια πάστα από ψάρι, λιχουδιά για τους Ρωμαίους. Η αριστοκρατία απολάμβανε το καλύτερο μέρος του ψαριού, ενώ η «πλέμπα» και ο στρατός χρησιμοποιούσαν τα κεφάλια, τις ουρές, τα πτερύγια. Βρήκαμε ένα τέτοιο πιθαράκι και επρόκειτο για σημαντική ανακάλυψη μιας και απέδειξε ότι 1.500 χρόνια πριν τους Ρωμαίους, το έφτιαχναν στη Θήρα. Είναι βέβαια χαρακτηριστικό ενός λαού που ζει με και από τη θάλασσα…»
– Κρέας έτρωγαν;
«Βρήκαμε άφθονα κόκαλα από αιγοπρόβατα (που αποτελεί βασικό είδος κτηνοτροφίας και σήμερα στα νησιά), ελάχιστα βοοειδή (στα νησιά δεν μπορούν να εκθρέψουν μεγάλα ζώα) και πολύ λίγο κυνήγι (κουνέλια, αποδημητικά πουλιά). Βρήκαμε όμως πάρα πολλά κατάλοιπα από αχινούς, αχιβάδες, κυδώνια και άλλα παρεμφερή θαλασσινά».
– Εχουμε ιδέα πώς τα μαγείρευαν ολ’ αυτά;
«Ξέρουμε πως είχαν τριποδικές χύτρες -που σημαίνει ότι, αν μη τι άλλο, έβραζαν. Γιαχνί πάντως δεν νομίζω πως έφτιαχναν, αφού δεν είχαν ντομάτες. Σήμερα μπορεί να μιλάμε για τα περίφημα σαντορινιά ντοματάκια, όμως οι ντομάτες μας ήρθαν από την Αμερική! Βρήκαμε επίσης ταψιά και φορητά τριποδικά φουρνάκια: φωτιά από πάνω, φωτιά από κάτω και ταψάκι με καπάκι και πορτούλα. Ενα είδος γάστρας με πόδια».
– Τι σας εξέπληξε πιο πολύ από αυτά που ανακαλύψατε;
Κρατευτές σουβλακιών
Κρατευτές σουβλακιών
«Οι Κρατευτές: πάνω τους έψηναν σουβλάκια. Είχαν εγκοπές αλλά και τρυπούλες για να κυκλοφορεί ο αέρας και να μην σβήνουν τα κάρβουνα. Ηταν πολύ εργονομικοί. Στην άκρη τους είχαν το σχήμα κεφαλής κριαριού. Και εξσφάλιζαν και ένα υγιεινό ψήσιμο, αφού το λίπος έπεφτε».
– Δηλαδή, το σουβλάκι είναι δικό μας έδεσμα… Κι όμως, κάποιοι σήμερα νομίζουν ακόμα πως είναι τουρκικής προέλευσης.
«Το σουβλάκι κατάγεται από το Αιγαίο. Οι Τούρκοι ήρθαν το 1453 μ.Χ. Κάποτε είχα μια κουβέντα με έναν διαπρεπή Τούρκο αρχαιολόγο, τον ελληνιστή Εκρέμ Ακουργκάλ. Και του έλεγα ότι έχουμε δανειστεί κι εμείς πολλά από την τουρκική κουζίνα. Φερνοντάς του ως παράδειγμα τον κεφτέ. Και μου λέει: «Είστε αφελής. Οι Τούρκοι όταν ήρθαν εδώ ήταν νομάδες. Δεν είχαν κουζίνα. Απλώς υιοθέτησαν τη βυζαντινή κουζίνα. Ας μην κοροϊδευόμαστε: η λέξη «κεφτές» δεν είναι τούρκικη. Είναι η βυζαντινή λέξη «κοπτόν κρέας…». Και πράγματι, θυμάμαι ακόμα τη μαμά μου και τη γιαγιά μου να κόβουν γρήγορα και σταυρωτά το κρέας με δύο κοφτερά μαχαίρια κάνοντας το κιμά!».
– Οι ανασκαφές του Ακρωτηρίου αποτελούν τα παλαιότερα τεκμήρια για το τι έτρωγαν οι Ελληνες;
«Οχι. Υπάρχουν σκόρπια ευρήματα και από τη νεολιθική εποχή (5η και 4η χιλιετία π.Χ.) σε Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη. Ομως στο Ακρωτήρι, χάρη στο ηφαίστειο, πρώτη φορά βρέθηκαν τόσο πολλά μαζεμένα -και τόσο καλά διατηρημένα. Σκεφθείτε πως στις λάβες της Σαντορίνης υπάρχουν εγκλείσματα φυτών όπως τα φοινικόδεντρα ή οι ελιές που χρονολογούνται 60.000 χρόνια πριν από σήμερα. Και αποκαλύπτουν ένα κλίμα που δεν διαφέρει από το σημερινό. Στα πρώιμα ιστορικά χρόνια, την 5η, 4η ή 3η χιλιετία π.Χ., ο άνθρωποι άρχισαν να καλλιεργούν την ίδια αυτή άγρια χλωρίδα».
Η περίφημη μεσογειακή διατροφή έχει πολύ μακρινές ρίζες τελικά…
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
πηγή πληροφόρησης:www.enet.gr
Της ΕΥΑΝΝΑΣ ΒΕΝΑΡΔΟΥ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
thalia

21 Οκτωβρίου, 2015

Μοναδικό φαινόμενο στην Ελλάδα. Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα που… περιστρέφεται

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ, Uncategorized — passipoularidou @ 5:47 μμ

Ναός Πυξίδα – Το θαύμα των αρχαίων επιστημών. Περιστρέφεται γύρω από τον άξονα του κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας.

Στην Φιγαλεία, στα σύνορα μεταξύ Αρκαδίας και Μεσσηνίας, υψώνεται σε υψόμετρο 1130 μέτρων ο επιβλητικός ναός του Επικούριου Απόλλωνα, ο οποίος χτίστηκε τον… 5ο π.Χ αιώνα και ως αρχιτέκτονας του ναού αναφέρεται από τον Παυσανία ο Ικτίνος.

Είναι ένα απ΄τα καλύτερα διατηρημένα στον χρόνο μνημεία της αρχαίας Ελλάδας και είναι θεμελιωμένος πάνω στο βράχο του όρους Κωτιλίου, όπου βρισκόταν η αρχαία πόλη Βάσσες. Όλα καλά ως εδώ, αλλά ο ναός περιστρέφεται και αυτό ελάχιστα το διδάσκουν, για να μην πω καθόλου, στα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Ναός Πυξίδα – Το θαύμα των αρχαίων επιστημών.
Περιστρέφεται γύρω από τον άξονα του κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας, όση είναι και η ετήσια μετάπτωση των ισημεριών με στόχο να βλέπει συνεχώς το ίδιο αστρικό σημείο και τα μυστήρια δεν τελειώνουν εκεί, καθώς η πλαγιά είναι διαμορφωμένη τεχνητά και ο ναός τοποθετήθηκε πάνω σε αυτή ακολουθώντας τον άξονα Βορρά προς Νότο σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ναούς. Για να πετύχουν την ολίσθηση του ναού τοποθέτησαν πάνω στην πλάκα και ένα στρώμα αργίλου και βότσαλα θαλάσσης και πάνω σε αυτά τα στρώματα τοποθετήθηκαν τα θεμέλια του ναού. 

Για να μην σας αφήσω με την απορία για το ποιο ποιο αστρικό σημείο στοχεύει συνεχώς ο ναός εις τους αιώνες των αιώνων και θα συνεχίσει να στοχεύει, (εκτός κι αν οι πρόσφατες παρεμβάσεις για την συντήρηση του διαμορφώσουν νέες καταστάσεις).. το αστρικό σημείο λοιπόν είναι οΣείριος, το άστρο του Κυνός, από το οποίο κατάγεται σύμφωνα με τη «μυθολογία» ο Θεός Απόλλων. 

Ερωτηματικό παραμένει πως μπορούσαν οι αρχαίοι Έλληνες να χτίζουν Παρθενώνες και περιστρεφόμενους ναούς.. αλλά και το πως υπολόγισαν ότι για να στοχεύει ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα τον Σείριο πρέπει να γυρνάει κατά 50,2 δευτερόλεπτα της μοίρας ίση με την ετήσια μετάπτωση των ισημεριών.. Με τα σημερινά τεχνολογικά δεδομένα δεν είναι απίθανο.. με τα τότε δεδομένα όμως; Πως οι αρχαίοι Έλληνες είχαν την τεχνολογία και την τεχνογνωσία; Την κατείχαν; Τους δόθηκε; Άλλο ένα σημείο αντιπαράθεσης…. Ίσως όχι για εμάς..
«Το 652 π.χ. οι Σπαρτιάτες κυριεύουν τη Φιγάλεια και οι κάτοικοί της την εγκαταλείπουν. Απευθύνονται στο μαντείο των Δελφών για να μάθουν πώς θα ανακτήσουν τη πόλη τους. Οι Φιγαλείς επιστρέφοντας στη πατρίδα τους για να ευχαριστήσουν το θεό Απόλλωνα αφιέρωσαν ναό που έχτισαν σε ένα φυσικό πλάτωμα στη πλαγιά του Κωτίλιου και τον ονόμασαν Επικούριο. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι ο ναός δεν ήταν απλά ένα λατρευτικό κτίσμα αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Αν εξετάσουμε τον αρχιτεκτονικό ρυθμό του, θα δούμε ότι αν και εξωτερικά είναι ΔΩΡΙΚΟΥ ρυθμού, στο εσωτερικό του είναι ΙΩΝΙΚΟΥ ρυθμού αλλά οι κίονες του κοσμούνται με ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ρυθμού κιονόκρανα.

Είναι το μοναδικό αρχαίο οικοδόμημα που συνδιάζει και τους 3 αρχιτεκτονικούς ρυθμούς. Κατασκευάστηκε το τελευταίο τέταρτο του 5ου αιώνα π.Χ πιθανότατα από τον αρχιτέκτονα του Παρθενώνα, Ικτίνο, μετά από υπόδειξη των ιερέων του Απόλλωνα από τους Δελφούς. Η πλαγιά που είναι χτισμένος ο ναός έχει έχει διαμορφωθεί τεχνητά σε οριζόντιο επίπεδο και ο ναός τοποθετήθηκε έκκεντρα πάνω σε αυτή με προσανατολισμό που και πάλι θεωρείται παράξενος διότι δεν ακολουθεί τον συνήθη προσανατολισμό του άξονα ανατολής – δύσης αλλά βορρά-νότου. Δημιουργήθηκε τεχνητά μία πέτρινη ειδική βάση που πάνω σε αυτή τοποθετήθηκε ο ναός.

Η βάση αυτή είναι μοναδική στον κόσμο, διότι λόγω της μελετημένης κλίσης της, επιτρέπει στον ναό να ΟΛΙΣΘΑΙΝΕΙ πάνω σε αυτή κατά 50.2 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ κάθε χρόνο με σκοπό να ΣΤΟΧΕΥΕΙ ΔΙΑΡΚΩΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΑΣΤΡΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ. Για να κατορθώσει ο ναός να ολισθαίνει πάνω στην βάση του, τοποθετήθηκε πάνω σε αυτή ένα στρώμα άργιλου και ένα στρώμα από βότσαλα θαλάσσης. Πάνω σε αυτά, τοποθετήθηκαν οι πλάκες των θεμελίων του ναού. Κάτω από τη βάση έχουν βρεθεί τούνελ που κρατούσαν τον άξονα του ναού.

Πάνω στη βάση του ναού τοποθετήθηκαν πολλές στρώσεις από πλάκες που ενώνοντας μεταξύ τους με ανοξείδωτους σιδερένιους συνδετήρες και στο άνοιγμα τους έχυσαν μόλυβδο για να κρατά τους κραδασμούς. Στη συνέχεια έχτισαν το ναό, ο οποίος λόγω της ιδιαίτερης βάσης του και της σοφά μελετημένης κλίσης της, ολίσθαινε πάνω σε αυτή ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΙΣΗΜΕΡΙΩΝ.

Ο δεύτερος ναός στην κορυφή του βουνού Κωτύλιο έπαιζε τον ρόλο του δείκτη. Δηλαδή αν κάποιος στεκόταν στην είσοδο του μεγάλου ναού σε πλήρη στοίχιση με τον μικρό ναό της κορυφής, τότε έβλεπε το σημείο 0 του βορρά! Μία τεράστια πυξίδα δηλαδή κατασκευασμένη από γρανίτη και μάρμαρο! Ο ναός κατατάσσεται στο κατάλογο της UNESCO ως παγκόσμιο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς.»

Αν το άρθρο σας άρεσε. Κοινοποιήστε το. Αναδεικνύει την πολιτιστική μας κληρονομιά.

Στόχος μσς να γίνει το άρθρο με τις πιο πολλες κοινοποιήσεις στην Ευρώπη

Ας δείξουμε ποιοι πραγματικά είμαστε

Δείτε το εξαιρετικό video που θα σας αποζημειώσει:

Άλλο ένα θαύμα, ή καλύτερα άλλα 

10 τεχνολογικά επιτεύγματα των Αρχαίων Ελλήνων. Μηχανισμός των Αντικυθήρων

πηγή

12 Ιουνίου, 2015

Μέχρι και οι Γότθοι στις Κυκλάδες!

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:43 μμ
Μέχρι και οι Γότθοι στις Κυκλάδες!
Το Συνέδριο για τις αποικίες της Πάρου αρχίζει σήμερα και όσοι αγαπούν την ιστορία μπορούν να βάλουν τη φαντασία τους να δουλέψει. Αιγαίο και Ελληνική ιστορία συχνά συναντιούνται και έχουν έρωτα, αλλά και τρικυμία. Εκστρατείες, πόλεμοι, θάνατοι και καταστροφές. Τίποτα δεν είναι μόνιμο και σταθερό στις θάλασσές μας που ακόμα δεν τα έχουν πει όλα, καθώς αν μελετηθούν τα άπειρα ναυάγια πολλά μπορεί ν’ αλλάξουν στα όσα θεωρούμε δεδομένα. Φοίνικες, Πέρσες, Μακεδόνες, Αιγύπτιοι, Ρωμαίοι και άλλοι εχθροί που παίζουν τους φίλους περνούν σκοτώνουν και σκοτώνονται στις θάλασσες αυτές. Και το κακό συνεχίζεται μετά με τους Σαρακηνούς και τους κάθε είδους φυλής και προέλευσης πειρατές. Ας δώσουμε μια εικόνα αποφεύγοντας τις πολλές χρονολογίες. 950-800 π.Χ. Ο Πάρος, εγγονός του βασιλιά της Αρκαδίας αποικίζει την Πά-ρο. Αργότερα Ίωνες της Αττικής με αρχηγούς τους Κλύτιο και Μέλα εγκαθίστα-νται στην Πάρο και τα βρίσκουν με τους ήδη εγκατεστημένους Αρκάδες. -Οι Φοίνικες αλωνίζουν το Αιγαίο. -Πόλεμοι μεταξύ νησιών- κρατών ή πόλεων- κρατών. -Εκστρατείες και πόλεμοι για τις αποικίες. -Η Πάρος συμμετέχει στον πόλεμο για το Ληλάντιο πεδίο στην Εύβοια συμμα-χώντας με την Ερέτρια και τη Μίλητο εναντίον του συνασπισμού Χαλκίδας, Κορίνθου και Σάμου (8ος και 7ος αιώνας). -Οι Πάριοι εξορμούν για το Πάριον στην Προποντίδα (710 π.Χ.). -Οι Πάριοι εξορμούν για τη Θάσο και την αποικίζουν (680 π.Χ.) -Ο Αρχίλοχος σκοτώνεται στον πόλεμο μεταξύ Παρίων και Ναξίων (640 π.Χ.). -Οι Πέρσες καταφθάνουν στο Αιγαίο και περνούν με τα πλοία τους από εδώ κοντά μας. -Οι Αθηναίοι στέλνουν το Μιλτιάδη να τιμωρήσει τους Παριανούς. -Αθηναίοι και Σπαρτιάτες συγκρούονται και στη θάλασσα κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο. -Καταστρέφεται η Μήλος από τους Αθηναίους (416 π.Χ.). -Νικούν οι Σπαρτιάτες τους Αθηναίους στους Αιγός ποταμούς. (404 π.Χ.). -Οι Μακεδόνες κατεβαίνουν στις Κυκλάδες. -Οι Κυκλάδες υπό την κυριαρχία των Πτολεμαίων της Αιγύπτου. -Οι Μακεδόνες που είχαν κατασκευάσει δικό τους ναυτικό κατέστρεψαν τον ναυτικό στόλο της Αθήνας στην Αμοργό (322 π.Χ.) -Οι Κυκλάδες καταλαμβάνονται και πάλι από τους Μακεδόνες. -Οι Ρόδιοι διώχνουν τους Μακεδόνες απ’ τις Κυκλάδες και αναλαμβάνουν αυ-τοί. -Ο σύμμαχος των Ροδίων Άτταλος, βασιλιάς της Περγάμου προκαλεί μεγάλες καταστροφές στα νησιά των Κυκλάδων. -Οι Ρωμαίοι νέοι κατακτητές της Ελλάδας. ως (146π.Χ.). -Ο Μυθριδάτης βασιλιάς του Πόντου γίνεται κύριος των Κυκλάδων και προκα-λεί καταστροφές (88 π.Χ.). – Οι Ρωμαίοι ανακαταλαμβάνουν τις Κυκλάδες. Στο Αιγαίο κυριαρχούν οι πειρατές. (84 π.Χ.) -Ο Πομπήιος απαλλάσσει τις Κυκλάδες από τους πειρατές. 78-67 π.Χ. -Βρισκόμαστε πια στην κυριαρχία των Ρωμαίων στα χρόνια μετά το Χριστό, όταν οι Γότθοι τολμούν εξόρμηση μέχρι τις Κυκλάδες! (267 μ.Χ.). Στη φωτογραφία εικονίζεται τμήμα του αρχαϊκού κοιμητηρίου. Εδώ ίσως βρίσκονται μαζί με τα οστά πολλών μαχητών των διαρκών πολέμων και αυτά του πατέρα του Αρχίλοχου. Ο Αρχίλοχος που τάφηκε κάπου στον Έλητα ίσως τραγούδησε εδώ σ’ αυτό το χώρο κάποιες ελεγείες επιμνημόσυνες).
ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΗΣ's photo.

5 Απριλίου, 2015

Αιγές, η πρωτεύουσα των Μακεδόνων. Aiges, the ancient «Royal Metropolis» of Macedonian

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:45 πμ
ΠΡΟΣΟΧΗ   ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΟ
AIGES, the capital of Hellenic (Greek) Macedonia
 

Subject: Αιγές, η πρωτεύουσα των Μακεδόνων.Aiges, the ancient «Royal Metropolis» of Macedonians.

  An excellent photo Book for Aiges ! It is worth to spend some time, to go through the pages and you will be amazed for the Greek heritage and the High level of Greek Civilization of the Macedonians.
    Ένα λεύκωμα για τις Αιγές!  Άξίζει, έστω, να το φυλλομετρήσετε και θα εντυπωσιασθείτε από την ελληνικότητα και το υψηλό επίπεδο πολιτισμού των Μακεδόνων! ν.μ.
Το καλύτερο βιβλίο (πολύ πρόσφατο) που έχει εκδοθεί για τις Αιγές, την αρχαία«Βασιλική Μητρόπολη» των Μακεδόνων. Μεγεθύνατε πληκτρολογώντας επάνω σε κάθε σελίδα.

The Best recent photo book that ever published for Aiges, the ancient «Royal Metropolis» of Macedonians. 
H Bεργίνα ανήκε στην ευρύτερη περιφέρεια των Αιγών και ήταν ο χώρος ταφής των μελών της βασιλικής οικογένειας.

Vergina belonged to the grate area of the capital Aiges and was the place where the Royal family members, were buried.

4 Απριλίου, 2015

Ο Σωκράτης εμπνεύστηκε τα πρώτα βιοκλιματικά σπίτια και άλλαξε τον τρόπο που χτίζονταν οι πόλεις

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 4:52 μμ

Mου εστάλει αυτό το e-mail δεν γνωρίζω που βρήκαν τη δημοσίευση αυτή επειδη το βρήκα ενδιαφέρον το αναρτώ αν κάποιος γνωρίζει από που προέρχεται να με ενημερώσει.

Ο πρώτος θεωρητικός της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής (βλ. αρχαίο κείμενο στο τέλος)

Ο Σωκράτης εμπνεύστηκε τα πρώτα βιοκλιματικά σπίτια και άλλαξε τον τρόπο που χτίζονταν οι πόλεις

26/03/2015

Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τον Σωκράτη, τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο (469 – 399 π Χ), ως μια απο τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες του παγκόσμιου πνεύματος και του πολιτισμού. Αλλά πόσοι γνωρίζουμε ότι αυτός ήταν υπεύθυνος για τη δημιουργία της πρώτης ηλιακής πόλης στην Ελλάδα, που διέθετε βιοκλιματικά σπίτια με νότιο προσανατολισμό, αίθριο και μικρά ανοίγματα στο βοριά;…

Ο Σωκράτης πρώτος συνειδητοποίησε, ότι αν τα σπίτια κατασκευαστούν έχοντας ως γνώμονα τη θέση του ήλιου, τότε θα ήταν πιο ζεστά το χειμώνα και πιο δροσερά το καλοκαίρι. Ο φιλόσοφος αποφάσισε να πραγματοποιήσει αυτή την ιδέα και οργάνωσε μάθημα για να διδάσκει τους μαθητές του πώς να δημιουργούν ηλιακά σπίτια.

Ο Σωκράτης άρχιζε το μάθημα κάνοντας όπως το συνήθιζε με μία απλή ερώτηση : «Όταν κάποιος θέλει να χτίσει ένα σπίτι, δεν πρέπει να το κάνει όσο γίνεται πιο ευχάριστο, αφού θα ζήσει μέσα σ’ αυτό και όσο πιο χρήσιμο γίνεται; Και δεν είναι ευχάριστο ένα σπίτι που το καλοκαίρι είναι δροσερό και το χειμώνα ζεστό; Τώρα, από την εμπειρία μας βλέπουμε ότι στα σπίτια που έχουν νότιο προσανατολισμό, οι ακτίνες του ήλιου περνούν μέσα από τις σκεπασμένες βεράντες, αλλά το καλοκαίρι η διαδρομή του ήλιου είναι ακριβώς πάνω από τα κεφάλια μας και πάνω από την οροφή, έτσι έχουμε σκιά…»

Παρουσιάζοντας αναλυτικά τους λόγους για τους οποίους είναι ωφέλιμη η ηλιακή αρχιτεκτονική, ο Σωκράτης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι σε ένα σπίτι σχεδιασμένο με αυτό τον τρόπο «ο ιδιοκτήτης θα βρει σε αυτό ένα καταφύγιο για όλες τις εποχές, γεγονός που καθιστά το σπίτι και χρήσιμο και ευχάριστο».

http://www.mixanitouxronou.gr/wp-content/uploads/2015/03/olynthos-1-600x400.jpg

Η ακρίβεια του πολεοδομικού σχήματος της Ολύνθου μας βοηθάει να κατανοήσουμε πως εφαρμοζόταν το Ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα. Κάθε οικοδομικό τετράγωνο περιλάμβανε συνήθως δέκα κατοικίες, οι οποίες είχαν εσωτερική αυλή και εκτός από τα απαραίτητα δωμάτια, βοηθητικούς χώρους με τρεχούμενο νερό και σύστημα αποχέτευσης.

Η νέα αρχιτεκτονική προσέγγιση εξαπλώθηκε σύντομα σε όλο τον ελλαδικό χώρο, καθώς οι κατασκευαστές κατοικιών άρχισαν να υιοθετούν την ηλιακή αρχιτεκτονική του Σωκράτη, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν και οι εργολάβοι. Η αρχή έγινε με την ανακαίνιση δύο σπιτιών στην Αθήνα, όπου οι εργάτες άλλαξαν τη διάταξη των δωματίων, έτσι ώστε να έχουν νότιο προσανατολισμό.

Δηλαδή, το αίθριο, οι πόρτες και τα παράθυρα να κοιτούν προς το νότο, ενώ τα βορινά ανοίγματα ήταν λίγα και μικρά. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν σε ελληνικές πόλεις και οικισμούς από το 500 π.Χ. ως το 200 π.Χ. έδειξαν ότι οι κατασκευαστές τόσο των αγροτικών όσο και των αστικών κατοικιών ακολουθούσαν τις υποδείξεις του Σωκράτη.

http://www.mixanitouxronou.gr/wp-content/uploads/2015/03/Olynthos_GF-PRO-S-03-PH-N.jpg

Η πρώτη ηλιακή πόλη της αρχαίας Ελλάδας ήταν η Όλυνθος

Η αρχαία πόλη της Χαλκιδικής, χτισμένη σε μια εύφορη πεδιάδα απέχει περίπου 11,5 χλμ. από την Ποτίδαια και 4 χλμ. από τη θάλασσα. Τα οικοδομικά τετράγωνα της Ολύνθου, μήκους περίπου 100 και πλάτους 40, χωρίζονταν από δρόμους πλάτους σχεδόν 5 μέτρων.

Κάθε οικοδομικό τετράγωνο είχε μια σειρά από πέντε σπίτια στην κάθε πλευρά του δρόμου, ανάμεσα στα οποία υπήρχε ένας στενός διάδρομος. Τα σπίτια της Ολύνθου είναι τα αρχαιότερα που ξέρουμε και σχεδόν τα μόνα της κλασικής εποχής. Το παράδειγμα της Ολύνθου μιμήθηκαν και άλλες πόλεις, με αποτέλεσμα η ηλιακή αρχιτεκτονική να εξαπλωθεί μέχρι και τη σημερινή Βουλγαρία. Ακόμη και αν η εδαφική έκταση παρουσίαζε δυσκολίες, οι πολεοδόμοι έβρισκαν τρόπους να τις ξεπεράσουν.

Παραμένει αδιευκρίνιστο αν οι απόψεις του Σωκράτη στηρίζονταν στην πυθαγόρεια φιλοσοφία ή προέρχονταν μόνο από την εμπειρική παρατήρηση. Είναι πάντως γνωστό ότι ο μεγάλος δραματουργός Αισχύλος έλεγε ότι «μόνο οι πρωτόγονοι δεν γνωρίζουν τον τρόπο να κάνουν τα σπίτια τους να αντικρίζουν τον ήλιο το χειμώνα».

ΞΕΝΟΦΩΝ

«ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ»

3.8.8    Καὶ οἰκίας δὲ λέγων τὰς αὐτὰς καλάς τε εἶναι καὶ

χρησίμους παιδεύειν ἔμοιγ᾽ ἐδόκει, οἵας χρή, οἰκοδομεῖσθαι.

ἐπεσκόπει δὲ ὧδε· Ἆρά γε τὸν μέλλοντα οἰκίαν, οἵαν χρή,

ἔχειν τοῦτο δεῖ μηχανᾶσθαι, ὅπως ἡδίστη τε ἐνδιαιτᾶσθαι

3.8.9  καὶ χρησιμωτάτη ἔσται; τούτου δὲ ὁμολογουμένου, Οὐκοῦν

ἡδὺ μὲν θέρους ψυχεινὴν ἔχειν, ἡδὺ δὲ χειμῶνος ἀλεεινήν;

ἐπειδὴ δὲ καὶ τοῦτο συμφαῖεν, Οὐκοῦν ἐν ταῖς πρὸς μεσημ-

βρίαν βλεπούσαις οἰκίαις τοῦ μὲν χειμῶνος ὁ ἥλιος εἰς τὰς

παστάδας ὑπολάμπει, τοῦ δὲ θέρους ὑπὲρ ἡμῶν αὐτῶν καὶ

τῶν στεγῶν πορευόμενος σκιὰν παρέχει. οὐκοῦν, εἴ γε

καλῶς ἔχει ταῦτα οὕτω γίγνεσθαι, οἰκοδομεῖν δεῖ ὑψηλότερα

μὲν τὰ πρὸς μεσημβρίαν, ἵνα ὁ χειμερινὸς ἥλιος μὴ ἀπο-

κλείηται, χθαμαλώτερα δὲ τὰ πρὸς ἄρκτον, ἵνα οἱ ψυχροὶ

3.8.10  μὴ ἐμπίπτωσιν ἄνεμοι· ὡς δὲ συνελόντι εἰπεῖν, ὅποι πάσας

ὥρας αὐτός τε ἂν ἥδιστα καταφεύγοι καὶ τὰ ὄντα ἀσφαλέ-

στατα τιθοῖτο, αὕτη ἂν εἰκότως ἡδίστη τε καὶ καλλίστη

οἴκησις εἴη· γραφαὶ δὲ καὶ ποικιλίαι πλείονας εὐφροσύνας

ἀποστεροῦσιν ἢ παρέχουσι. ναοῖς γε μὴν καὶ βωμοῖς χώραν

ἔφη εἶναι πρεπωδεστάτην ἥτις ἐμφανεστάτη οὖσα ἀστιβε-

στάτη εἴη· ἡδὺ μὲν γὰρ ἰδόντας προσεύξασθαι, ἡδὺ δὲ ἁγνῶς

ἔχοντας προσιέναι.

Τα παρακάτω τα βρήκα εγώ.

ΟΛΥΝΘΟΣ ΑΓΑΘΗ ΤΥΧΗ / OLYNTHOS GOOD FORTUNE

http://fotis52.blogspot.gr/2009/04/blog-post_27.html Κι ο ήλιος θ’ αποκοιμηθεί μες στα ερείπια της Ολύνθου θα μοιάζουν πράγματα του μύθου κι οι φίλοι μου και οι εχθροί μαρμαρωμένοι θα σταθούν οι ρήτορες κι οι λωποδύτες ζητιάνοι εταίρες και προφήτες μαρμαρωμένοι θα σταθούν Ολυνθος περιήγηση / ancient olynthos tour https://vimeo.com/25398105

 

10 Μαρτίου, 2015

Έκθεση αφιερωμένη στη Νίκη της Σαμοθράκης…

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:20 μμ

Έκθεση αφιερωμένη στη Νίκη της Σαμοθράκης…

Το Μουσείο του Λούβρου, καλεί τους επισκέπτες «να ανακαλύψουν εκ νέου ένα αριστούργημα», αυτό της Νίκης της Σαμοθράκης, «που είναι το διασημότερο μνημείο του Μουσείου», όπως γράφει η σχετική πρόσκληση της έκθεσης η οποία άνοιξε χθες για το κοινό.

Η έκθεση, με τίτλο: «Νίκη της Σαμοθράκης, ανακαλύπτοντας εκ νέου ένα αριστούργημα», θα διαρκέσει έως τις 15 Ιουνίου. Η λαμπρή σιλουέτα της Νίκης δεσπόζει περήφανη, ύστερα από την τελευταία της συντήρηση, στο κεφαλόσκαλο της μνημειώδους «σκάλας Daru», η οποία – με τα 32 σκαλοπάτια της – οδηγεί στον πρώτο όροφο.

Στην πτέρυγα «Sully» του Μουσείου, βρίσκεται η αίθουσα της έκθεσης: Με κείμενα, γραφικές απεικονίσεις, φωτογραφικό υλικό, μαρμάρινα ανάγλυφα και ευρήματα, αλλά και βίντεο με τρισδιάστατη απεικόνιση του Ιερού των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη, ξεδιπλώνεται η ιστορία ενός ελληνικού νησιού, με τα Μυστήρια στους θεούς του κατά τον 2ο προ Χριστού αιώνα και την περιπέτεια του εκπληκτικότερου αγάλματος των ελληνιστικών χρόνων, έως τον ερχομό του στο Λούβρο.

Το εκπληκτικό έργο, που χρονολογείται γύρω στο 190 π.Χ., έχει ύψος 2,75 μέτρα μαζί με τα φτερά και 5,58 μέτρα μαζί με τη μαρμάρινη πλώρη πλοίου όπου είναι στερεωμένο. Είναι μία από τις τρεις φτερωτές Νίκες που βρέθηκαν στον ναό των «Μεγάλων Θεών» της Σαμοθράκης.
Ανακαλύφθηκε τμηματικά το 1863 από αρχαιολογική αποστολή με επικεφαλής τον υποπρόξενο της Γαλλίας στην Αδριανούπολη Κάρολο Σαμπουαζό, ενώ το 1875 ταυτοποιήθηκε και η μαρμάρινη πλώρη που αποτελούσε τμήμα του μνημείου (πιθανότατα ένα «σύμπλεγμα» θεάς και πλοίου) και η οποία αρχικά θεωρήθηκε ότι ήταν τύμβος.

Ο άγνωστος δημιουργός του χρησιμοποίησε άσπρο παριανό μάρμαρο για τη φτερωτή θεά και γκριζωπό μάρμαρο της Λίνδου για την πλώρη. Το άγαλμα θεωρείται ότι έπεσε και έσπασε μετά από μεγάλο σεισμό, τον 6ο μ.Χ. αιώνα.

Στο Παρίσι, έφθασε το πρώτο τμήμα του αγάλματος (το κάτω μέρος έως την αρχή του θώρακα) στις 11 Μαΐου του 1864, με την πρωτοβουλία του Γάλλου υποπρόξενου στην Κωνσταντινούπολη Σαρλ Σουαμπουαζό. Ο ίδιος επέστρεψε επανειλημμένα στο νησί για ανασκαφές, τις οποίες συμπλήρωσαν και άλλες αποστολές Αυστριακών και Αμερικάνων.

Για να αποκτήσει τη σημερινή του μορφή το άγαλμα, υπέστη αρχικά τρεις αναστηλώσεις: το 1864, το 1880 με την προσθήκη των φτερών, το 1933 με την τοποθέτηση της πρύμνης του πλοίου που είναι και η βάση για το άγαλμα. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, απομακρύνθηκε από το Λούβρο, η δε επανατοποθέτησή του στο κεφαλόσκαλο το 1945, θεωρήθηκε «ως ισχυρό σύμβολο της ανακτημένης ελευθερίας».

Το πλούσιο φωτογραφικό υλικό της έκθεσης δίνει τις λεπτομέρειες για τα διάφορα στάδια των αναστηλώσεων του αγάλματος, ενώ άλλες φωτογραφίες και τοπογραφικά μεταφέρουν τον επισκέπτη στον τόπο των Μυστηρίων της Σαμοθράκης. Επισημαίνεται το σημείο όπου είχε τοποθετηθεί η Νίκη, προσφορά στους θεούς κάποιου ηγεμόνα, πιθανώς ύστερα από νίκη του σε ναυμαχία.

'Έκθεση αφιερωμένη στη Νίκη της Σαμοθράκης...

Το Μουσείο του Λούβρου, καλεί τους επισκέπτες  «να ανακαλύψουν εκ νέου ένα αριστούργημα», αυτό της Νίκης της Σαμοθράκης, «που είναι το διασημότερο μνημείο του Μουσείου», όπως γράφει η σχετική πρόσκληση της έκθεσης η οποία άνοιξε χθες για το κοινό.

Η έκθεση, με τίτλο: «Νίκη της Σαμοθράκης, ανακαλύπτοντας εκ νέου ένα αριστούργημα», θα διαρκέσει έως τις 15 Ιουνίου. Η λαμπρή σιλουέτα της Νίκης δεσπόζει περήφανη, ύστερα από την τελευταία της συντήρηση, στο κεφαλόσκαλο της μνημειώδους «σκάλας Daru», η οποία – με τα 32 σκαλοπάτια της – οδηγεί στον πρώτο όροφο.

Στην πτέρυγα «Sully» του Μουσείου, βρίσκεται η αίθουσα της έκθεσης: Με κείμενα, γραφικές απεικονίσεις, φωτογραφικό υλικό, μαρμάρινα ανάγλυφα και ευρήματα, αλλά και βίντεο με τρισδιάστατη απεικόνιση του Ιερού των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη, ξεδιπλώνεται η ιστορία ενός ελληνικού νησιού, με τα Μυστήρια στους θεούς του κατά τον 2ο προ Χριστού αιώνα και την περιπέτεια του εκπληκτικότερου αγάλματος των ελληνιστικών χρόνων, έως τον ερχομό του στο Λούβρο.

Το εκπληκτικό έργο, που χρονολογείται γύρω στο 190 π.Χ., έχει ύψος 2,75 μέτρα μαζί με τα φτερά και  5,58 μέτρα μαζί με τη μαρμάρινη πλώρη πλοίου όπου είναι στερεωμένο. Είναι μία από τις τρεις φτερωτές Νίκες που βρέθηκαν στον ναό των «Μεγάλων Θεών» της Σαμοθράκης.
Ανακαλύφθηκε τμηματικά το 1863 από αρχαιολογική αποστολή με επικεφαλής τον υποπρόξενο της Γαλλίας στην Αδριανούπολη Κάρολο Σαμπουαζό, ενώ το 1875 ταυτοποιήθηκε και η μαρμάρινη πλώρη που αποτελούσε τμήμα του μνημείου (πιθανότατα ένα «σύμπλεγμα» θεάς και πλοίου) και η οποία αρχικά θεωρήθηκε ότι ήταν τύμβος.

Ο άγνωστος δημιουργός του χρησιμοποίησε άσπρο παριανό μάρμαρο για τη φτερωτή θεά και γκριζωπό μάρμαρο της Λίνδου για την πλώρη. Το άγαλμα θεωρείται ότι έπεσε και έσπασε μετά από μεγάλο σεισμό,  τον 6ο μ.Χ. αιώνα.

Στο Παρίσι, έφθασε το πρώτο τμήμα του αγάλματος (το κάτω μέρος έως την αρχή του θώρακα) στις 11 Μαΐου του 1864, με την πρωτοβουλία του Γάλλου υποπρόξενου στην Κωνσταντινούπολη Σαρλ Σουαμπουαζό. Ο ίδιος επέστρεψε επανειλημμένα στο νησί για ανασκαφές, τις οποίες συμπλήρωσαν και άλλες αποστολές Αυστριακών και Αμερικάνων.

Για να αποκτήσει τη σημερινή του μορφή το άγαλμα, υπέστη αρχικά τρεις αναστηλώσεις: το 1864, το 1880 με την προσθήκη των φτερών, το 1933 με την τοποθέτηση της πρύμνης του πλοίου που είναι και η βάση για το άγαλμα. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, απομακρύνθηκε από το Λούβρο, η δε επανατοποθέτησή του στο κεφαλόσκαλο το 1945, θεωρήθηκε «ως ισχυρό σύμβολο της ανακτημένης ελευθερίας».

Το πλούσιο φωτογραφικό υλικό της έκθεσης δίνει τις λεπτομέρειες για τα διάφορα στάδια των αναστηλώσεων του αγάλματος, ενώ άλλες φωτογραφίες και τοπογραφικά μεταφέρουν τον επισκέπτη στον τόπο των Μυστηρίων της Σαμοθράκης. Επισημαίνεται το σημείο όπου είχε τοποθετηθεί η Νίκη, προσφορά στους θεούς κάποιου ηγεμόνα, πιθανώς ύστερα από νίκη του σε ναυμαχία.

naftemporiki.gr'

naftemporiki.gr

ο «αετάνθρωπος» της Θράκης

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:15 μμ

ο «αετάνθρωπος» της Θράκης

Σε παγκόσμια πρώτη παρουσίαση η σημασία της γνωστής βραχογραφίας του χωριού Ρούσσα Θράκης, γνωστής ως «αετάνθρωπου» της Θράκης – βρίσκεται καθ’ οδόν προς το ύψωμα Χίλια.

Το σχέδιο δεν είναι ούτε άνθρωπος ούτε πουλί (αετός), αλλά Ιερέας/Ιέρεια με Κρητικά ιερογλυφικά : με κρητικά ιερογλυφικά βλέπουμε να αναφέρεται σε λατρεία των Μεγάλων Μητέρων Ρέας και Αρτέμιδας και σε 3εις ταφές.

Ο σταυρός με τις 4-εις κουκκίδες είναι το ιερογλυφικό με φωνητική αξία «re» που δίνει την λέξη «Ρέα». Το αριστερόθεν του σταυρού ιερογλυφικό έχει φωνητική αξία «te» και μας δίνει Αρτέμιδα. Το πάνω και το κάτω από τον σταυρό σχέδιο δίνει Μεγάλη Μητέρα Αρτέμιδα – υπάρχει όμως πιθανότητα, επειδή υπάρχει  φθορά στην βραχογραφία, να μην είναι ιερογλυφικό αλλά 3εις ή 4εις ταφές.

Ο Ιερέας/Ιέρεια πρέπει να τελεί λατρεία για τις Θεές και τους νεκρούς των 3ων ταφών που βλέπουμε δεξιά εντός του ημικυκλίου.  Οι ταφές – ίσως μικρών παιδιών – έχουν γίνει σε μικρό θολωτό τάφο και χρονικά στην μέση του γεμίσματος της Σελήνης, εξ ου και τότε χρονικά πρέπει να γίνεται λατρεία.

Να σημειώσουμε πως η βραχογραφία από την Θράκη ομοιάζει ως προς τον τρόπο γραφής και σχεδιασμού με ένα ανεπίγραφο σφραγιδόλιθο από στεατίτη που έχει βρεθεί στο «Καλό Χωριό» της επαρχίας Πεδιάδος του νομού Ηρακλείου στην Κρήτη.

Ευστάθιος Δ. Κεφάλας (Αμφικτύων) -10/2/2015


ο «αετάνθρωπος» της Θράκης

Ο σφραγιδόλιθος από το Καλό Χωριό επαρχίας Πεδιάδος του νομού Ηρακλείου : εδώ με 3εις κόκκους δηλώνεται η λατρεία της Ρέας, στα χέρια του ο Ιερέας/Ιέρεια έχει επίσης της Ρέας (το Κρητικό ιερογλυφικό έχει φωνητική αξία «re»). Κάτω αριστερά τον σαν Π Κρητικό ιερογλυφικό έχει φωνητική αξία «ra» και μας δίνει Ρέα Θεομήτωρ. Τα 2 δεξιά του το μεν πρώτο έχει φωνητική αξία «si» το δε δεύτερο «ni», δηλώνοντας ότι γίνεται λατρεία και θυσία προς την Ρέα.

7 Ιανουαρίου, 2015

Ανακαλύφθηκε ιερό αφιερωμένο στη χθόνια θεότητα «Ειλείθυια»

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 8:03 πμ

 

Ανακαλύφθηκε ιερό αφιερωμένο στη χθόνια θεότητα «Ειλείθυια»

by  http://www.patrisnews.com/nea-enimerosi/politismos/anakalyfthike-iero-afieromeno-sti-hthonia-theotita-eileithyia

ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ

(01/01/2015 09:39)

http://www.patrisnews.com/sites/default/files/styles/655x385/public/field/news/image/neo_iero.jpg

Στη χθόνια γυναικεία θεότητα και προστάτιδα του τοκετού, Ειλείθυια, είναι αφιερωμένο -βάσει των περιγραφών – το νέο ιερό που ανακαλύφθηκε στην Ολυμπία, στους πρόποδες του Κρονίου λόφου. Η Αρχαιολογική σκαπάνη, έφερε στο φως εντυπωσιακά ευρήματα και οδηγεί στο συμπέρασμα, όπως σημείωσε και η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας, Γεωργία Χατζή – Σπηλιοπούλου, ότι «…τα πραγματικά όρια του ιερού του Διός και της Άλτεως, δεν μας είναι ακόμα απολύτως γνωστά».

Η επίσημη παρουσίαση του εντυπωσιακού ιερού, έγινε στην ξεχωριστή και συγκινητική εκδήλωση «Έργον 2012-2014» που πραγματοποιήθηκε στα μέσα του Δεκέμβρη, στο Συνεδριακό και Εκθεσιακό Κέντρο ΣΠΑΠ της Ολυμπίας..

Αρχαίο Γυμνάσιο, Δήμητρα Χαμύνη, Κρόνιος Λόφος

Η πιο ενδιαφέρουσα ωστόσο ενότητα του πολυσχιδούς έργου που παρουσιάζει κάθε χρόνο η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας, είναι αυτή τωνανασκαφών.  Είναι ήδη γνωστό, πως από τις αρχές του έτους βρίσκεται σε εξέλιξη η μεγάλη και σημαντικότατη ανασκαφή αποκάλυψης του Αρχαίου Γυμνασίου (σ.σ σήμερα τα κατάλοιπα του είναι εμφανή σε μήκος 78 μέτρων), έργο χρηματοδοτούμενο από πρόγραμμα του ΕΣΠΑ. Στο ίδιο, εντάσσονται επίσης τα έργα ανάδειξης και προστασίας του ιερού της Δήμητρας Χαμύνης, η στήριξη του αναλημματικού  τοίχου στα  άνδηρα των Θησαυρών του Κρονίου Λόφου καθώς και η μετατόπιση – ανατολικότερα – της σημερινής εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, κάτω από την οποία διέρχεται τμήμα του Αρχαίου Γυμνασίου.

Αφιερωμένο στη χθόνια θεότητα Ειλειθύια

Το 2011, κατά την διάρκεια των εργασιών τοποθέτησης του αγωγού του μεγάλου έργου ύδρευσης από το Ερύμανθο,  – τμήμα του οποίου διέρχεται  μέσα από τον Κρόνιο Λόφο και τους λόφους γύρω από το Αρχαιολογικό Μουσείου – το οποίο επέβλεπε η Εφορεία Αρχαιοτήτων, βορειοδυτικά του Κρονίου και κοντά στο μουσείο, δηλαδή στο άμεσο περιβάλλον της ιερής Άλτης, εντοπίστηκε ένα ρωμαϊκό κτήριο. Η ανασκαφική έρευνα, στους τρεις εσωτερικούς χώρου του κτηρίου, συνεχίστηκε και ολοκληρώθηκε κατά την τριετία 2012-2014, με υπεύθυνη την Έφορο Αρχαιοτήτων κα Χατζή – Σπηλιοπούλου και με την επίβλεψη της αρχαιολόγου κας Λουμιώτη-Γουρλομάτη και του συντηρητή κ.Καλπάκου. Τα αποτελέσματα της ανασκαφής, είναι εντυπωσιακά και άκρως ενδιαφέροντα, όχι μόνο ως προς την δομή του κτιρίου αλλά και ως προς τα ευρήματα, τα οποία αποκάλυψαν και την «ταυτότητα» του ιερού. «Το κτήριο ιδρύθηκε στα τέλη του 5ου – αρχές του 4ου αιώνα π.Χ, ενώ παρουσιάζει διαδοχική χρήση τουλάχιστον από τη γεωμετρική έως και την ύστερη ρωμαϊκή εποχή. αποκαλύφθηκε βωμός και δυο τράπεζες προσφορών και πληθώρα λατρευτικών αναθημάτων, ποικίλων ειδών και υλών. Τα περισσότερα είναι χάλκινα και πολλά κάτοπτρα, δυο από τα οποία φέρουν επιγραφές που αποδεικνύουν πως το ιερό, ήταν αφιερωμένο στην χθόνια γυναικεία θεότητα και προστάτιδα του τοκετού Ειλειθυια», εξηγεί η κα Χατζή.

Δεδομένου του γεγονότος, ότι ο Κρόνιος Λόφος συγκεντρώνει πλήθος δοξασιών και μύθων για την Ολυμπία –  που έχουν ιστορικό υπόβαθρο – είναι προφανές, και το οποίο πολλάκις έχει επισημανθεί από αρχαιολόγους και δη την Έφορο Αρχαιοτήτων Ολυμπίας Γεωργία Χατζή – Σπηλιοπούλου, ότι η ιερή Άλτη και ο περιβάλλον χώρος της έχουν πολλά και εντυπωσιακά ακόμα να αποκαλύψουν!

Νάνσυ Σπυροπούλου

8 Νοεμβρίου, 2014

ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΔΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ Ντ. Κινγκ: Το σύμβολο στην Αμφίπολη παραπέμπει στον Μέγα Αλέξανδρο

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — Ετικέτες: — passipoularidou @ 7:36 μμ
ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΔΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

Ντ. Κινγκ: Το σύμβολο στην Αμφίπολη παραπέμπει στον Μέγα Αλέξανδρο

Ντ. Κινγκ: Το σύμβολο στην Αμφίπολη παραπέμπει στον Μέγα Αλέξανδρο

Η Αμερικανίδα αρχαιολόγος Ντόροθι Κινγκ που λατρεύει την Ελλάδα μιλά για τις ανακαλύψεις στον λόφο Καστά, το μονόγραμμά του στον περίβολο του τύμβου και δίνει τη δική της εξήγηση για τον «ιδιοκτήτη» του τάφου

– Είναι αλήθεια ότι συγγράφετε βιβλίο για το μνημείο της Αμφίπολης;
Ξεκίνησα να γράφω μόλις πριν από δύο εβδομάδες περίπου, αν και η Αμφίπολη με απασχολεί ερευνητικά τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Η πρόθεσή μου δεν είναι να γράψω κάτι εντελώς εξειδικευμένο, μια μελέτη που να απευθύνεται μόνο σε αρχαιολόγους. Θέλω να εξηγήσω στον κόσμο πώς λειτουργεί μια ανασκαφή και πόσο καταπληκτική δουλειά κάνουν οι ερευνητές της Αμφίπολης. Γιατί αυτοί βρήκαν έναν τύμβο που όλοι οι άλλοι είχαν αγνοήσει.

Ντ. Κινγκ: Το σύμβολο στην Αμφίπολη παραπέμπει στον Μέγα Αλέξανδρο

– Θα γνωρίζετε ότι στην Ελλάδα η κυρία Κατερίνα Περιστέρη, ως επικεφαλής, αλλά και η ομάδα της δέχονται έντονη κριτική από αρχαιολόγους και άλλους ειδικούς.
Στην Αρχαιολογία πολύ συχνά υπάρχει φθόνος του ενός για την ανασκαφή του άλλου. Για παράδειγμα, η κυρία που προΐσταται της αρχαιολογικής έρευνας στη Βεργίνα έχει πει: «Αφήστε την Αμφίπολη, δεν πρόκειται να βρείτε τίποτα εκεί». Η αλήθεια είναι όμως ότι ο τύμβος Καστά ήταν πάντα στη θέση του, όμως κανείς άλλος δεν πήγε να τον διερευνήσει. Οποιοσδήποτε βρίσκει κάτι σαν την Αμφίπολη, με τον τρόπο του συμβάλλει στο να γραφτεί ξανά η Ιστορία. Και όλοι θα ήθελαν να βρίσκονται στη θέση του. Την Κατερίνα Περιστέρη δεν τη γνωρίζω προσωπικά, γνωρίζω όμως από αρκετά παλαιότερα τον Μιχάλη Λεφαντζή και τον θεωρώ πολύ σπουδαίο αρχιτέκτονα και επιστήμονα. Κι αυτό έχει φανεί στην Ακρόπολη και στις προηγούμενες δουλειές του.

– Είναι αλήθεια ότι έχετε προνομιακή πρόσβαση στην πληροφορία σχετικά με την πρόοδο της ανασκαφής;
Οχι βέβαια, δουλεύω βάσει των δελτίων Τύπου του ελληνικού υπουργείου, όπως και όλος ο υπόλοιπος κόσμος. Δεν έχω καμία επαφή με τον κ. Λεφαντζή εδώ και μήνες.

– Είχατε όμως επισημάνει κάποιες «διαρροές».
Σωστά. Υπήρχε διαρροή από έναν νέο άνθρωπο, ο οποίος ήταν συγγενής κάποιου που εργάζεται στην ανασκαφή. Είχε παρασυρθεί από υπερβολικό ενθουσιασμό και διέδιδε διάφορα, μεταξύ άλλων, και σε μένα. Δεν μπορώ να πω το όνομά του, αλλά δεν έχει σημασία πλέον. Αυτό που έκανα ήταν να ειδοποιήσω τους αρχαιολόγους της Αμφίπολης ότι υπάρχει διαρροή.

– Το όνομά σας ακούστηκε πολύ στη χώρα μας κυρίως λόγω των εγχάρακτων συμβόλων που πιστεύετε ότι διακρίνατε στον περίβολο του τύμβου. Πιστεύετε όντως ότι πρόκειται για σημάδια που παραπέμπουν στον Μέγα Αλέξανδρο;
Θα επαναλάβω αυτό που έγραψα και στο ιστολόγιό μου, ότι δηλαδή τα σύμβολα ήταν εκεί και ότι εγώ δεν βλέπω οράματα. Εξάλλου, την ύπαρξή τους επιβεβαίωσε και η κυρία Λίνα Μενδώνη, η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού. Απλώς υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα σύμβολα που χαράσσουν οι κτίστες και τα λεγόμενα «σημάδια του κτίστη», όρος που έχει προκαλέσει πολύ σοβαρές επιστημονικές διχογνωμίες. Από τις λεπτομέρειες των συμβόλων που διακρίνω στις φωτογραφίες του περιβόλου της Αμφίπολης και σε σύγκριση με άλλα μακεδονικά νομίσματα και επιγραφές, βρίσκω μεγάλες ομοιότητες. Μολονότι στη διάθεσή μου έχω μόνο φωτογραφίες, θεωρώ ότι το σύμβολο που εντόπισα παραπέμπει, με κάποιον τρόπο, στον Μέγα Αλέξανδρο – ακόμη και μέσω ενός εκ των επιγόνων του, όπως του Αντιπάτρου.

– Γενικώς, τι πιστεύετε για το μνημείο του τύμβου Καστά; Σε ποιον ήταν αφιερωμένο;
Δεν ξέρω ποιος είναι θαμμένος εκεί και δεν νομίζω ότι θα μάθουμε κάτι σχετικά πριν περάσουν χρόνια. Σίγουρα, πάντως, δεν είναι ο Μέγας Αλέξανδρος, διότι είναι θαμμένος στην Αίγυπτο και ο Πτολεμαίος έκλεψε τη σορό του. Ο Μέγας Αλέξανδρος, όπως και κάθε άλλος βασιλιάς, θα ήθελε να ταφεί στον τόπο του, τη Μακεδονία. Πιθανότατα γι’ αυτό κατασκευάστηκε το μεγαλύτερο ταφικό μνημείο που έχει βρεθεί ποτέ στην Ελλάδα στον λόφο Καστά. Ενδεχομένως να το είχε παραγγείλει ο ίδιος ο Αλέξανδρος, χτίστηκε υπό την επίβλεψη της Ολυμπιάδας και ολοκληρώθηκε από τους επιγόνους του, οι οποίοι θα έπρεπε να δώσουν μάχη με τον Πτολεμαίο για να πάρουν πίσω το λείψανό του.

– Ποιο από τα μέχρι στιγμής ευρήματα θεωρείτε πιο αξιόλογο;
Για μένα το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο του τύμβου είναι ο εξωτερικός περίβολος, ο τέλειος κύκλος που κατάφεραν να δημιουργήσουν οι κατασκευαστές του. Είναι πρωτοφανής η έμπνευση και η επιτυχία στην εκτέλεση αυτής της κατασκευής και δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται η σημασία της. Ο περίβολος είναι ένα αρχιτεκτονικό θαύμα από μόνος του. Είναι πιο σημαντικός ακόμη και από τα αγάλματα που βρέθηκαν στο εσωτερικό. Σήμερα μπορεί να φαίνεται τελείως υποτυπώδες, πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια όμως δεν ήταν καθόλου έτσι. Ενας τέλειος κύκλος, σε εκείνο το σημείο και σε τέτοιες διαστάσεις, θα πρέπει να ήταν έργο μιας ιδιοφυΐας. Και ας μην ξεχνάμε ότι η Γεωμετρία αποτελεί ένα από τα πιο σπουδαία κληροδοτήματα της αρχαίας Ελλάδας στην ανθρωπότητα.

– Για τον σχεδόν τέλειο κύκλο στο κέντρο του ψηφιδωτού με την Περσεφόνη, τι άποψη έχετε;
Η «τρύπα» θα πρέπει να δημιουργήθηκε επειδή κάποιοι θέλησαν να τοποθετήσουν εκεί έναν ξύλινο στύλο προκειμένου να στηρίξουν την οροφή, η οποία θα κατέρρεε. Είναι πολύ συναρπαστικό το τι συνέβη στο ψηφιδωτό της Περσεφόνης – άλλη μία θεωρία συνωμοσίας. Και είναι βέβαιο ότι θα θυσίαζαν ακόμη και ένα τέτοιο αριστούργημα καθώς έβλεπαν την οροφή να καταρρέει.

– Πιστεύετε ότι υπήρξε κατασκευαστικό σφάλμα στο μνημείο;
Σαφώς. Θεωρώ ότι ο κατασκευαστής αρχιτέκτων έκανε ορισμένα σφάλματα, καθώς δεν είχε υπολογίσει το τεράστιο βάρος της επιχωμάτωσης. Προσπαθούσε να φτιάξει το μεγαλύτερο μνημείο του κόσμου, δεν είχε όμως τις απαραίτητες τεχνικές δυνατότητες για κάτι τέτοιο. Αυτό δεν είναι παράξενο, έχει συμβεί ξανά – π.χ. με τον Κολοσσό της Ρόδου. Κατασκευαστικά λάθη γίνονται ακόμη και σήμερα σε όλο τον κόσμο. Θα έλεγα ότι ακριβώς με τα σφάλματα προχωρούν η γνώση και η επιστήμη.

– Για ποιον λόγο θεωρείτε ότι ο τάφος «μπαζώθηκε» με χώμα;
Θεωρώ ότι η επίχωση ήταν εσκεμμένη, έστω και εάν δεν ήταν μια συνηθισμένη πρακτική στην Ελλάδα της εποχής. Εάν εκείνοι που ανήγειραν το μνημείο ήθελαν απλώς να το κλείσουν, θα έβαζαν μια πόρτα και θα το επιχωμάτωναν εξωτερικά. Για μένα, όμως, είναι σαφές ότι ήθελαν να αφαιρέσουν την επίχωση αργότερα. Υπάρχουν κι άλλα παραδείγματα αυτής της τεχνικής – αν και είναι αρκετά μεταγενέστερα. Υπάρχει, για παράδειγμα, ένας μεσαιωνικός καθεδρικός ναός στην Ευρώπη, ο οποίος επιχώθηκε προκειμένου να κατασκευαστεί η σκεπή του και κατόπιν το χώμα απομακρύνθηκε.

– Πώς προέκυψε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον σας για την Αμφίπολη;
Καταρχάς, λατρεύω την Ελλάδα. Ενας από τους καθηγητές μου στο πανεπιστήμιο, το King’s College του Λονδίνου, με ενέπνευσε και με καθοδήγησε στην Ελληνική Αρχαιολογία. Τελείωσα τη διδακτορική διατριβή μου και πήρα υποτροφία από το Ιδρυμα Ωνάση, έχω διαμείνει για αρκετό καιρό στην Αθήνα, ενώ η πρώτη μου συμμετοχή σε αρχαιολογική ανασκαφή ήταν στη Σπάρτη.

– Στο blog σας λέτε ότι είστε πολύ καλή σε αυτό που κάνετε – και το κάνετε χρόνια. Σε τι διαφέρετε από άλλους αρχαιολόγους;
Δεν θα ήθελα να παρεξηγηθώ, υπάρχουν θαυμάσιοι επιστήμονες στον τομέα μας, ούτε ισχυρίζομαι πως ό,τι λέω είναι σωστό. Απλώς, δίνω πολύ μεγάλο βάρος στην παρατήρηση. Ως φοιτήτρια είχα έναν σπουδαίο καθηγητή, ο οποίος μας μάθαινε να «διαβάζουμε» τα αρχαιολογικά ευρήματα στα τυφλά: είτε τα μετακινούσε σε μια διαφορετική αίθουσα του μουσείου από εκεί όπου κανονικά ανήκαν, είτε αφαιρούσε τις ετικέτες ώστε να μη γνωρίζουμε τι έγραψαν άλλοι γι’ αυτά. Ετσι έμαθα να βλέπω τα αρχαία αντικείμενα με διαφορετική προοπτική.

– Εχετε γράψει ένα βιβλίο για τα Ελγίνεια. Θεωρείτε ότι πρέπει να παραμείνουν στο Βρετανικό Μουσείο;
Οι απόψεις μου για τα Ελγίνεια έχουν μεταβληθεί εδώ και χρόνια. Τώρα προτιμώ να τα αποκαλώ «γλυπτά του Παρθενώνα». Παρόλο που έχω την αίσθηση ότι αποσπάστηκαν από την Ακρόπολη όσο πιο νόμιμα γινόταν για τα δεδομένα της εποχής, νιώθω επίσης ότι χρειάζεται να χαράξουμε μια γραμμή σε κάποιο σημείο. Ειδάλλως η Ελλάδα θα έχει ισχυρά επιχειρήματα για να απαιτήσει την επιστροφή γλυπτών που έκλεψαν οι Ρωμαίοι από ελληνικά ιερά και που τώρα εκτίθενται σε μουσεία της Ρώμης.

– Αρα αλλάξατε γνώμη για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα ή όχι;
Ηταν ακριβώς ο κ. Μιχάλης Λεφαντζής ο οποίος είχε τον ρόλο-κλειδί στο να με πείσει ότι οι Ελληνες κάνουν εξαιρετική δουλειά στην Ακρόπολη και τώρα πραγματικά θα ήθελα να δω τα ελληνικά γλυπτά, όσα βρίσκονται σε Λονδίνο, Παρίσι, Γερμανία κ.λπ., στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, στην Αθήνα. Επίσης, προτείνω το εξής: το Βρετανικό Μουσείο να προχωρήσει σε μακροχρόνιο δανεισμό των γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Σε ανταπόδοση, το ελληνικό κράτος θα μπορούσε να γεμίσει τα κενά που θα αφήσουν τα γλυπτά με ετήσιες εκθέσεις από σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, όπως αυτή της Βεργίνας ή σχετικά με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, όταν υπάρχει η αντίστοιχη αθλητική διοργάνωση. Η κυρία Κλούνεϊ θεωρώ ότι έκανε πολύ καλύτερη δουλειά απ’ ό,τι θα μπορούσα να έχω κάνει εγώ στον συγκεκριμένο τομέα, προσελκύοντας τα φώτα των ΜΜΕ. Ενθουσιάστηκα που μια τόσο εντυπωσιακή γυναίκα έφερε το ζήτημα στην παγκόσμια επικαιρότητα. Αφήστε που τα κατάφερε πολύ καλύτερα από τον ίδιο τον κύριο Κλούνεϊ.

Πηγή: Πρώτο Θέμα

27 Σεπτεμβρίου, 2014

Προϊστορικοί αθλητικοί αγώνες στην Θράκη.

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 9:14 πμ

Προϊστορικοί αθλητικοί αγώνες στην Θράκη. Kατά τoυς πρoϊστoρικoύς και ιστoρικoύς χρόνoυς Oι αρχαίoι Έλληνες διoργάνωναν αγώνες για διάφoρoυς λόγoυς.Ο θάνατoς επιφανoύς ανδρός, για παράδειγμα, (βασιλιά, ηγεμόνα ή ήρωα) έδινε την ευκαιρία για τέλεση αγώνων. Oι μινωικές παραδόσεις, τα ταφικά μνημεία μυκηναϊκής επoχής και τα Oμηρικά έπη μας δίνoυν πληρoφoρίες για επιτάφιoυς ή επικήδειους αγώνες. Α νάλογoυς αγώνες διοργάνωναν και Oι Θράκες για να τιμήσουν νεκρούς βασιλιάδες, ηγεμόνες ή ήρωες. Σύμφωνα με μαρτυρία του Hροδότoυ, Oι Θράκες πρoς τιμήv των νεκρών συγκρoτoύσαν διάφορoυς αγώνες στους οποίους τα μεγαλύτερα βραβεία τα έθεταν για τους νικητές στη μονομαχία. ———————- – Στην εικόνα, αγώνας αρματοδρομίας ποὺ βρέθηκε στὴν ἀνατολική Ρωμυλία. Την αλιεύσαμε από εδώ -> http: //humanandnatural.com/img-Θρακιώτης-τάφο-of-kazanlAK- (8) -2527.htm

Πηγή του κειμένου, το ανάτυπο από τον 10ο τόμο της «’Θρακικής Επετηρίδας’ με τίτλο« Αθλητικοί αγώνες στην Θράκη κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους », με συγγραφέα τον Ευάγγελο Αλμπανίδη.

12 Σεπτεμβρίου, 2014

Η Άλγεβρα των αρχαίων Ελλήνων

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 9:21 μμ

Η Άλγεβρα των αρχαίων Ελλήνων

 

https://passipoularidou.files.wordpress.com/2014/09/1e3c7-h-algebra-twn-arxaiwn-ellhnwn.jpg

Αντίθετα με ότι πιστεύαμε ως σήμερα, η Άλγεβρα δεν είναι επινόηση των Αράβων.

Νέα μελέτη αποδεικνύει ότι παλαιότερα οι αρχαίοι Έλληνες είχαν εφεύρει «αλγεβρικούς» τρόπους επίλυσης πρακτικών προβλημάτων.

Αν θέλεις να έχεις επιτυχία στο ψάξιμο των παλαιών χειρογράφων, καλό είναι να αποκτήσεις μερικά από τα προσόντα που διέθεταν οι παλιές κεντήστρες. Μάτι εξασκημένο στις λεπτομέρειες, παρατηρητικότητα, αυτοσυγκέντρωση, πειθαρχία, υπομονή, γνώσεις για την κάθε βελονιά και αντίστοιχα για το κάθε σημαδάκι που θα συναντήσεις, αξίζει να δίνεις σημασία ακόμη και στα περιθώρια, να έχεις μια αίσθηση για το έργο ολοκληρωμένο, επίσης να διαθέτεις πείρα, λίγη τύχη ίσως, και μαζί με όλα τα προηγούμενα άπειρο χρόνο.

 

Ευτυχώς υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που τους ενδιαφέρει να περνούν, όχι ημέρες και εβδομάδες μόνο, αλλά χρόνια ολόκληρα, κάνοντας αυτό χωρίς καν αμοιβή και καθηγητές Πανεπιστημίου που πέρα από την καθοδήγηση να μπορούν να εκτιμήσουν ένα εύρημα.

Η κυρία Ιωάννα Σκούρα: σήμερα το ψάξιμο στα παλαιά χειρόγραφα γίνεται στην οθόνη του υπολογιστή αλλά και πάλι είναι το μάτι που παίζει αποφασιστικό ρόλο στις διάφορες αναζητήσεις

«Βρήκα κάτι που νομίζω ότι θα σας ενδιαφέρει. Στα σχόλια του Θέωνα, στο βιβλίο 13 της «Σύνταξης», υπάρχει σε αρκετά σημεία η παραπομπή «ζήτει το εξής εν τοις σχολίοις»…». Έτσι άρχιζε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που η μαθηματικός, υποψήφια διδάκτωρ κυρία Ιωάννα Σκούρα έστελνε στον καθηγητή της κ. Γιάννη Χριστιανίδη, αναπληρωτή καθηγητή στην Ιστορία των Μαθηματικών στο τμήμα το ειδικό για τη Θεωρία της Επιστήμης (ΜΙΘΕ).

Ο καθηγητής με τη σειρά του, όντας ένας από τους πιο αφοσιωμένους μελετητές του Διόφαντου, κατάλαβε από την αρχή ότι αυτό το κάτι θα ενδιέφερε πολύ περισσότερους από τους λίγους ειδικούς μελετητές του Πτολεμαίου, του Διόφαντου, των σχολίων του Θέωνος και της ύστερης ελληνικής αρχαιότητας.

Ότι θα έδινε μια καινούργια διάσταση στην άποψη τη σχετική με την ευχέρεια της χρήσης από τους έλληνες μαθηματικούς «αλγεβρικών» μεθόδων επίλυσης προβλημάτων. Αιώνες προτού οι Άραβες μάς παρουσιάσουν τη δική τους, αναμφισβήτητα χρήσιμη, συστηματοποίηση των αλγεβρικών μεθόδων, μετά τον 9ο αιώνα μ.Χ.

Το άλμα στις εξισώσεις

Ο καθηγητής Γιάννης Χριστιανίδης

Όπως εξηγεί ο κ. Χριστιανίδης, υπάρχει μια γενικότερη διελκυστίνδα σε παγκόσμιο πλέον επίπεδο σχετικά με τη συνεισφορά των Αράβων ως προς αυτό που ονομάζουμε «Άλγεβρα».

Τα εισαγωγικά εδώ μπαίνουν για να τονιστεί πως δεν πρόκειται για την ολοκληρωμένη μορφή του οικοδομήματος που σήμερα γνωρίζουμε, ως ξεχωριστό κλάδο των Μαθηματικών με αρνητικούς και θετικούς αριθμούς, με μεταβλητές και παραμέτρους, με θεωρήματα για ομάδες, δακτυλίους και σώματα. Αυτό που πήρε τότε το όνομα Άλγεβρα ήταν στον πυρήνα του η έκφραση με εξισώσεις ενός γενικού τρόπου να λύνεις προβλήματα.

Με δυο λόγια, είχαν από την εποχή του Διόφαντου τουλάχιστον και δεν ξέρουμε ακόμη πόσο πιο πριν, οι έλληνες μαθηματικοί βρει τον τρόπο προβλήματα που λύνονταν συνήθως μια περίπλοκη σειρά αλγοριθμικών βημάτων, με πρακτική αριθμητική όπως λέγαμε στο δημοτικό σχολείο, να τα λύνουν μεταφράζοντας το πρόβλημα σε εξίσωση με τη χρησιμοποίηση κάτι αντίστοιχου με τον δικό μας σημερινό άγνωστο Χ. Δηλαδή να καταστρώνουν και εκείνοι μια εξίσωση και να φθάνουν πολύ πιο εύκολα στο αποτέλεσμα.

Η σημασία της ανακάλυψης που έγινε στην έδρα της Ιστορίας των Μαθηματικών από τους Χριστιανίδη και Σκούρα έγκειται στο ότι βρέθηκε και αποδείχθηκε πως ο μαθηματικός Θέων χρησιμοποίησε και σε άλλα πεδία την «αλγεβρική» μέθοδο του Διόφαντου, που ήταν μάλλον σε κοινή χρήση από τους τότε ανθρώπους, για τη λύση πρακτικών αριθμητικών προβλημάτων.

Προχώρησε δηλαδή στη λύση ενός καθαρά γεωμετρικού μετρητικού προβλήματος, με προέλευση από την αστρονομία, αφού σχετιζόταν με την τροχιά του πλανήτη Άρη, μετατρέποντάς το σε εξίσωση.

Ήταν η πρώτη φορά, με τη βοήθεια του χειρογράφου και των σχολίων των χαραγμένων επάνω σε αυτό, που επιβεβαιώθηκε κάτι τέτοιο και έχει σαν σημαντική συνέπεια να θεωρούμε ότι κάπου αλλού μάλλον βρίσκονται οι ρίζες αυτής της πρωτόφτιαχτης, προ-νεωτεριστικής (pre-modern) Άλγεβρας από ό,τι για χρόνια πιστευόταν.

Μια σχολή μελετητών επιμένει ότι όλα τα ξεκίνησαν οι Άραβες και ότι πριν δεν υπήρχε τίποτε σχετικό με τη μαθηματική σκέψη με αλγεβρικούς όρους. Απέναντι σε αυτή την άποψη αντιπαρατέθηκε μια άλλη επίσης απολυταρχική σχολή.

«Οι Άραβες δεν έκαναν τίποτε παραπάνω από το να μεταφράσουν και να διασώσουν κείμενα και δεν προσέθεσαν μια γραμμή στο σώμα των ήδη γνωστών μαθηματικών θεωριών».

Τώρα, μετά και την αποδοχή του ευρήματος των δύο ελλήνων μαθηματικών και τη δημοσίευση, έπειτα από κρίση, σε ένα από τα αυστηρότερα περιοδικά του χώρου, στο ιαπωνικό SCIAMVS (14, 2013 41-57), μπορούμε να λέμε ότι πλέον μάλλον θα ανιχνευθούν προς διαφορετική κατεύθυνση οι βασικές ρίζες της Άλγεβρας. Ο Διόφαντος και ο Θέων δείχνουν την κατεύθυνση αυτή.

Ψηλαφώντας τα χειρόγραφα

Ένας ερευνητής, και μάλιστα Έλληνας, μπορεί, αντί να βασιστεί στις εκδόσεις των έργων των αρχαίων ελλήνων μαθηματικών από άλλους, και μάλιστα ξένους, να καθίσει να τα διαβάσει προσεκτικά ο ίδιος. Δεν είναι απλό, αλλά συχνά ανταμείβεται για την υπομονή του και την επένδυση σε χρόνο, αφού πρέπει πρώτα να περάσεις και από μια εκπαίδευση στην ανάγνωση παλαιογράφων.

Στην περίπτωση λοιπόν των σχολίων του Θέωνος, χρησιμοποιήθηκε ένα αντίγραφο σε ηλεκτρονική μορφή από τον λεγόμενο κώδικα Vaticanus Graecus 198. Εκεί υπάρχει και το δέκατο τρίτο βιβλίο των σχολίων του Θέωνα αλλά δεν προσφέρεται για απλή και απρόσκοπτη ανάγνωση.

Ίσως και γι’ αυτό να πέρασε σχετικά ανεκμετάλλευτο ως σήμερα. Υπάρχει το λεγόμενο τρέχον κείμενο, αλλά συχνά εδώ διακόπτεται η ροή με την υπόδειξη προς τον αναγνώστη «ζήτει το εξής εν τοις σχολίοις» ή «ζήτει το εξής εν τοις σχολίοις μέχρι τέλους».

Με αυτή την κάπως γριφώδη για τον αμύητο προτροπή ο Θέων, διακόπτοντας τη ροή του κειμένου του, στέλνει τον αναγνώστη στο κείμενο του Πτολεμαίου, που βρίσκεται και αυτό γραμμένο σε άλλο σημείο του πακέτου όλων αυτών των φύλλων που συγκροτούν τον κώδικα μαζί με τα αντίστοιχα σχόλια μεταφερμένα με επιμέλεια στο περιθώριο από τον άγνωστο αντιγραφέα.

«Αναζήτησε τη συνέχεια στα σχόλια» ή «αναζήτησε τη συνέχεια και διάβασε εκεί το τέλος του (συγκεκριμένου) θέματος», διότι ο συγγραφέας εννοούσε πως στο ρέον κυρίως κείμενό του θα καταπιαστεί με κάτι καινούργιο. Και όταν έχεις την υπομονή να φθάσεις ως εκεί ακολουθώντας τα υπομνηστικά σημάδια, πρέπει στη συνέχεια να αναγνωρίσεις από τα ίχνη που έχει αφήσει στο περιθώριο ο (αντί)γραφέας για ποιο από όλα τα εκεί χαοτικά τοποθετημένα σχόλια πρόκειται.

Η γλώσσα των Μαθηματικών τότε

Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Θέων σε ένα αστρονομικό πρόβλημα του Πτολεμαίου, όπου υπάρχει και ένα συνοδευτικό γεωμετρικό σχήμα, εκτός από τη γεωμετρική απόδειξη που κάθεται και (ξανά)κάνει, συνεχίζει και μεταφράζει τα δεδομένα και τα ζητούμενα μεγέθη στη γλώσσα που είχε εισαγάγει ο Διόφαντος, με τρόπο που να σχηματιστεί μια εξίσωση. Αλλά και αυτό είναι απλό να το παρουσιάζεις περιγραφικά αλλά όχι το ίδιο εύκολο να το αναγνωρίσεις αν δεν κατέχεις τη μαθηματική γλώσσα της εποχής εκείνης.

Μην ψάχνεις να βρεις κανέναν άγνωστο Χ ή τη στερεότυπη δράση που ξέρει και ο κάθε μαθητής σήμερα: χωρίζω γνωστούς από αγνώστους, αλλάζω τα πρόσημα (δεν γινόταν λόγος τότε για αρνητικούς αριθμούς).

Με δυο λόγια, δεν χρησιμοποιούσαν τον δικό μας συμβολισμό. Πρέπει λοιπόν κάποιος να κατέχει καλά τον Διόφαντο για να βγάλει νόημα και να εκτιμήσει την ανακάλυψη. Αφού λοιπόν στην εργασία τους οι δύο ερευνητές αναλύσουν όλη την επίλυση του Θέωνος, ασχολούνται ιδιαίτερα με μια φράση αποφασιστικής σημασίας: «διά της των Διοφαντείων αριθμών αγωγής».

Σύμφωνα με τον κ. Χριστιανίδη, τη λέξη αριθμός οι αλγεβριστές εκείνη την εποχή τη χρησιμοποιούσαν με δύο έννοιες: απλά για να δηλώσουν το σύμβολο που αντιπροσώπευε την αντίστοιχη αριθμητική αξία, δηλαδή ο αριθμός ε (το 5 της εποχής εκείνης), αλλά υπήρχε και μια δεύτερη έννοια πιο τεχνική, π.χ. με το όνομα «1 Αριθμός» εννοούσαν αυτό που εμείς σήμερα λέμε «άγνωστος Χ».  Επίσης ήταν γνωστοί και άλλοι τέτοιοι αλγεβρικοί αριθμοί, όπως «δύναμις», «κύβος», «δυναμοδύναμις»…

Όλοι αυτοί οι αριθμοί συγκροτούν μια γλώσσα, την τεχνική γλώσσα της άλγεβρας της εποχής εκείνης, στην οποία μετέφραζαν το κάθε πρόβλημα. Προϊόν αυτής της μετάφρασης ήταν η εξίσωση. Έτσι μια έκφραση όπως «2 αριθμοί και 3 μονάδες είναι ίσα με 10 μονάδες» είναι μια εξίσωση, σαν τη δική μας 2Χ + 3 = 10. Αυτούς τους αριθμούς χαρακτηρίζει ο Θέων «Διοφαντείους αριθμούς». Στην ουσία ήταν τα αλγεβρικά εργαλεία της εποχής.

Επίσης αξιοπρόσεκτη είναι και η χρήση της λέξης «αγωγή». Εδώ φαίνεται ότι επρόκειτο για μια γνωστή και χρησιμοποιούμενη και από άλλους μέθοδο, κάτι ανάλογο με το δικό μας σημερινό «χρησιμοποίησα τη Μέθοδο των τριών για να το βρω».

Άρα βγάζουμε και το συμπέρασμα ότι στη διάρκεια των χρόνων που μεσολάβησαν από τον Διόφαντο ως τον Θέωνα αυτές οι αλγεβρικές μέθοδοι όχι μόνο απαθανατίστηκαν και δεν χάθηκαν, αλλά ήταν πλέον ένα μαθηματικό εργαλείο σε χρήση. Και με τη διάχυσή τους αυτή για αρκετούς αιώνες κίνησαν αργότερα την προσοχή των αράβων μαθηματικών όπως ο Αλ Χουραΐζμι, οι οποίοι αναμφισβήτητα πήγαν και αυτοί τη γνώση λίγο παρακάτω.

Η ερευνητική ομάδα από το ΜΙΘΕ, προφανώς σε αναγνώριση της σημασίας της εργασίας αυτής, έχει προσκληθεί και θα παρουσιάσει την Τετάρτη 5 Μαρτίου τα σχετικά σε συνάντηση στο Παρίσι, τον Μάιο αυτό θα επαναληφθεί στο Λονδίνο, μετά στο Ισραήλ και μάλλον θα υπάρξουν και άλλοι που θα ήθελαν να μάθουν για το πώς ο Διόφαντος μέσα από τα σχόλια του περιθωρίου και την παρατηρητικότητα κάποιων ξαναμπαίνει στην κεντρική σκηνή.

Έλληνες και Άραβες

Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος

Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος έζησε περίπου από το 90 ως το 168 μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια, έγραψε όλα τα έργα του στα ελληνικά και οι σύγχρονοί του παρ’ όλο που λέγεται ότι καταγόταν από τη Νότια Αίγυπτο τον θεωρούσαν Έλληνα, αφού και το όνομά του ακόμη παρέπεμπε στον έλληνα επίγονο και διάδοχο του Αλεξάνδρου στην Αίγυπτο.

Ένα από τα γνωστότερα έργα του, για αιώνες σύγγραμμα αναφοράς για την Αστρονομία, ήταν η λεγόμενη «Μαθηματική Σύνταξη», αποτελούμενη από 13 βιβλία, που οι βυζαντινοί λόγιοι την ανέφεραν ως «Μεγίστη Μαθηματική Σύνταξη» και όταν τη μετέφρασαν οι Άραβες έγινε πιο γνωστή, εξαιτίας και της πρόταξης του αραβικού άρθρου «Αλ», ως «Αλμαγέστη».

Πέρα από τους αστρονομικούς πίνακες τους σχετικούς με την κίνηση των πλανητών και άλλων ουρανίων σωμάτων, ο Πτολεμαίος ασχολείται και με διάφορα άλλα προβλήματα που απαιτούν μαθηματικούς υπολογισμούς. Μόνο που σε πολλά σημεία δεν κάνει τον κόπο να παρουσιάσει αναλυτικές αποδείξεις θεωρώντας αυτές ως κάτι ευκολοαπόδεικτο.

Έτσι έδωσε την ευκαιρία σε έναν άλλο μαθηματικό, τον Θέωνα, διευθυντή στο Μουσείο της Αλεξανδρείας, που έζησε κατά το Λεξικό του Σουίδα την εποχή της αυτοκρατορίας του Θεοδοσίου Α’ (379-395 μ.Χ.), πατέρα της δολοφονημένης από το πλήθος σπουδαίας γυναίκας μαθηματικού Υπατίας, να γράψει άλλα δεκατρία βιβλία γεμάτα με σχόλια αντίστοιχα το καθένα με αυτά του Πτολεμαίου.

Τα σχόλια αυτά εκδόθηκαν για πρώτη φορά μαζί με τη «Μεγίστη» το 1538 στην κλασική έκδοση του Joachim Camerarius. Σε αυτά δηλαδή διευκρίνιζε, απεδείκνυε, συμπλήρωνε.

Δυστυχώς έχουν χαθεί το ενδέκατο βιβλίο των σχολίων και τμήματα από το πέμπτο και από άλλα βιβλία. Έχουν εκδοθεί τα τέσσερα πρώτα το 1936-1943 από τον Rome, και εκείνος υπεδείκνυε στους επομένους από αυτόν να κοιτάξουν με επιμέλεια και τα επόμενα, αλλά η υπόδειξή του αυτή για δεκαετίες αγνοήθηκε.

Ο Διόφαντος

Ο Θέων είναι φανερό από τα σχόλιά του ότι ήταν απόλυτα εξοικειωμένος με τα Μαθηματικά του Διόφαντου. Του έλληνα μαθηματικού που έζησε στην Αλεξάνδρεια  περί το 300 μ.Χ. και είναι γνωστό πως χρησιμοποιούσε «αλγεβρικές μεθόδους» για να λύνει διάφορα αριθμητικά προβλήματα. Αυτά τού έδωσαν και το προσωνύμιο «πατέρας της Άλγεβρας», αλλά μιας Άλγεβρας περισσότερο πρακτικής από όσο τη γνωρίζουμε σήμερα, ευφυούς όμως και λειτουργικής για τις γνώσεις της εποχής.

Ο Μοχάμαντ Ιμπν Μουσά αλ Χουραΐζμι (περίπου 787-850 μ.Χ.) ήταν ένας πέρσης μαθηματικός που έζησε στη Βαγδάτη, στο ανάκτορο του χαλίφη Αλ Μανσούρ. Εισήγαγε στα μαθηματικά τους ινδικούς αριθμούς και το θεσιακό δεκαδικό σύστημα, και το 820 εξέδωσε το πρώτο μεγάλο βιβλίο για την Αλγεβρα της εποχής, ενώ και η λέξη αλγόριθμος είναι παραφθορά του ονόματός του. Από εκείνη την εποχή αρχίζει και η μαθηματική επιστήμη να χρωματίζεται από την επαφή των αράβων μαθηματικών με αυτήν.

 tovima

http://xronontoulapo.blogspot.gr/2014/03/blog-post_8.html#more

31 Αυγούστου, 2014

Αμφίπολη: Οι Σφίγγες ήταν χαραγμένες σε αρχαία νομίσματα – Τι αναφέρει η ιστορία των «Εννέα Οδών»

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 6:17 πμ

ΑΓΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Αμφίπολη: Οι Σφίγγες ήταν χαραγμένες σε αρχαία νομίσματα – Τι αναφέρει η ιστορία των «Εννέα Οδών»

by  http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=26513&subid=2&pubid=113328411

Αμφίπολη: Οι Σφίγγες ήταν χαραγμένες σε αρχαία νομίσματα - Τι αναφέρει η ιστορία των «Εννέα Οδών»

Σε τετράδραχμα 14,40 και 12,90 γραμμαρίων, σε δυόβολο 1,40 γραμμαρίων καθώς και σε υποδιαίρεση του 1/8 του στατήρα, 1,20 γραμμαριων (σύμφωνα με την αρχαϊκή μέτρηση), φαίνεται πως είναι αποτυπωμένες οι Σφίγγες της Αρχαίας Αμφίπολης, σύμφωνα με τον νομισματολόγο-ερευνητή Αστέριο Τσίντσιφο, ο οποίος αναφέρει ότι «το αρχαίο αυτό νόμισμα πρωτοέκανε την εμφάνιση του στην περιοχή της Αρχαίας Αμφίπολης, στα τέλη του 6ου αιώνα π. Χ.».

Ξεδιπλώνοντας το «κουβάρι» της ιστορίας της περιοχής, ο κ. Τσίντσιφος ανατρέχει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στην εποχή που η πόλη των Εννέα Οδών, μετέπειτα Αμφίπολη, γνώρισε μεγάλη δόξα στα χρόνια της αρχαιότητας, λόγω της θέσεως που κατείχε, καθώς ήταν κομβικό εμπορικό σημείο και συνόρευε με το μεγάλο εμπορικό λιμάνι της Αμφίπολης.

Αμφίπολη: Οι Σφίγγες ήταν χαραγμένες σε αρχαία νομίσματα - Τι αναφέρει η ιστορία των «Εννέα Οδών»

«Οι Εννέα Οδοί υπήρξαν στην κυριολεξία πολυεθνική πόλη. Από τον 7ο π.Χ. αιώνα, υπήρχαν εκεί Χαλκιδαίοι άποικοι. Η πολυπληθέστερη αποικία ήταν οι Μιλήσιοι, που μύησαν τους ντόπιους στη νομισματοκοπία. Το μιλησιακό σύστημα βαρών που ακολουθήθηκε, μας το φανερώνει. Υπήρχαν ακόμα μικρότερες αποικίες των Φωκαέων, Σαμίων και Ερυθραίων από την Ιωνία. Από το 520 π.Χ. και μετά, το βισαλτικό στοιχείο μαζί με το μακεδονικό, που ήδη υπήρχε στη Βισαλτία, έγινε πολύ έντονο στην πόλη. Τέλος, παρουσία εκεί είχαν Άνδριοι και Ακάνθιοι άποικοι. Μετά τις Περσικές εκστρατείες και την οριστική αποχώρηση των Περσών το 479 π.Χ., άρχισε μια αντίστροφη μέτρηση, που οδήγησε τελικά τις Εννέα Οδούς στα χέρια των Αθηναίων και στη μετονομασία της σε Αμφίπολη» επεξηγεί ιστορικά ο κ. Τσίνσιφος, αναλύοντας τη νομισματική πορεία της περιοχής και τη θέση της Σφίγγας πάνω στα νομίσματα και συνεχίζει:

«Οι Εννέα Οδοί, όπως απεδείχθη νομισματικά, υπήρξε έδρα του βασιλιά των Ηδωνών Γέτα. Οι μύθοι με τον Διόνυσο, τους Ήδωνες και τον βασιλιά Λυκούργο, που αιωρούνταν πάνω από το Παγγαίο, εκπορεύτηκαν από τις Εννέα Οδούς, που κατ΄ εξοχήν ήταν το κέντρο της Διονυσιακής λατρείας. Εδώ θεοποιείται η Σφίγγα, που όπως αναφέρεται από ιστορικά στοιχεία προηγήθηκε και αυτής του δωδεκαθέου. Γεγονός είναι ότι από τον 6ο π.Χ. αιώνα και μετά, έμεινε να λατρεύεται σε ελάχιστα φανερά σημεία. Ο μύθος γι΄ αυτήν μπορεί να γεννήθηκε στη Θήβα του Οιδίποδα, όμως νομισματικά τουλάχιστον δεν υπήρξε και έτσι, φαινομενικά, δεν υπάρχει σύνδεση της Σφίγγας με τη Θήβα του 5ου π.Χ. αιώνα και μετά. Τα φανερά σημεία λατρείας της, που είναι γνωστά έως σήμερα, είναι η Χίος, όπως αποδεικνύει όλη η νομισματική της παραγωγή, η Νάξος, όπως απέδειξε με το άγαλμα της Σφίγγας, που οι κάτοικοί της απέστειλαν στους Δελφούς και η πόλη Γέργη της Τρωάδας, της Μικράς Ασίας, όπου επίσης όλη η νομισματική της παραγωγή βασίστηκε στη Σφίγγα. Η λατρεία της Σφίγγας ήταν στενά συνδεδεμένη με τη Διονυσιακή λατρεία και το κρασί που παραγόταν. Έτσι, στη Θήβα, ανακαλύπτουμε τον Διόνυσο, τον αμφορέα για το κρασί και το σταφύλι σαν σύμβολο. Στη Νάξο πάλι, τον Διόνυσο, σκεύη για κρασί και σταφύλια και ούτω καθεξής. Στα φανερά σημεία λατρείας της Σφίγγας πλέον, συγκαταλέγεται η Αμφίπολη, από την εποχή ακόμα που το όνομά της ήταν Εννέα Οδοί. Οι δυο Σφίγγες στο μνημείο του λόφου Καστά δεν εκπλήσσουν με την εμφάνισή τους εκεί, γιατί το πανάρχαιο νομισματικό θέμα της πόλης ήταν η Σφίγγα.

Η ελληνική σφίγγα, υπήρξε νομισματικό θέμα των Εννέα Οδών. Η Σφίγγα λοιπόν φαίνεται να είχε ιδιαίτερη σημασία για τους κατοίκους της Αμφίπολης, αφού και όταν ακόμα άλλαξαν θεματολογία στα νομίσματά τους, η σφίγγα παρέμεινε πάνω σ΄ αυτά, πλέον σαν σύμβολο. Το 530 π.Χ., περίπου μέσα σ΄ έναν οργασμό νομισματοκοπίας στο Παγγαίο, οι κάτοικοι των Εννέα Οδών επιλέγουν την σφίγγα και την αγελάδα μόνη της ή με το μοσχαράκι της, σαν θέματα για τα νομίσματά τους. Οι αποτυπώσεις στα νομίσματά τους ομολογούσαν τη θεότητα που λάτρευαν, ως οπαδούς του Διόνυσου, αλλά και την ασχολία τους που ήταν κυρίως η κτηνοτροφία. Όπως φαίνεται πολύ αργότερα, οι Αμφιπολίτες, δεν ξεχνούν τις ρίζες τους και εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τη σφίγγα σαν σύμβολο, όμως η κύρια απόδειξη για την ταυτοποίηση των Εννέα Οδών με τη σφίγγα, έρχεται από την αποκωδικοποίηση των οπισθοτύπων. Στην πρώτη πλευρά των ασημένιων νομισμάτων, που έχουν βρεθεί και χρονολογούνται από 520 π.Χ. μέχρι και το 470 π.Χ. φαίνεται η Σφίγγα, ενώ το οπισθότυπό της, η πίσω πλευρά του νομίσματος, φανερώνει τον τόπο κοπής του νομίσματος- στην προκειμένη περίπτωση τις Εννέα Οδούς. Με θέμα τη Σφίγγα καλύφθηκαν πέντε νομισματικές υποδιαιρέσεις, ενώ άλλες πέντε καλύφθηκαν με την αγελάδα. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα νομίσματα με τη Σφίγγα δεν ήταν άγνωστα, αλλά λόγω αδυναμίας ταυτοποίησης, χαρακτηρίζονται έως σήμερα ανεξακρίβωτα Θρακο-μακεδονικά.

Από το 520 π.Χ., που έχουμε τη νομισματική απόδειξη των Εννέα Οδών, έως και το 357 π.Χ., που κόβονταν τα Αμφιπολίτικα νομίσματα, η Σφίγγα είχε παρουσία στην Αμφίπολη. Το μοναδικό διάστημα που απουσίασε νομισματικά, ήταν η περίοδος κατάληψής της από τους Αθηναίους (438 – 422 π.Χ.). Το 438 π.Χ., που ο Άγνων ο οικιστής ίδρυσε την Αμφίπολη στη θέση των Εννέα Οδών, ο χρυσούς αιών στην Αθήνα, ήταν στο αποκορύφωμά του. Έως τότε, το μισό Παγγαίο, από τα μεταλλεία που αφαίρεσαν το 464 π.Χ. από τους Θασίτες, δούλευε για τους Αθηναίους. Μετά την ίδρυση της Αμφίπολης, όλο το Παγγαίο ήταν δικό τους. Το χρήμα έρεε άφθονο και ένας από τους διαχειριστές αυτού στο Παγγαίο, ήταν ο Άγνωνας. Ο Άγνωνας είναι μια πολύ λίγο γνωστή ιστορική προσωπικότητα, που με την ενέργειά του να ιδρύσει πόλη με το όνομά του ΄Αγνώνεια΄, πολύ κοντά στην Αμφίπολη, έδειξε τουλάχιστον μια τάση επίδειξης, που εκδηλώθηκε μέσα από οικοδομική δραστηριότητα. Ο Θουκυδίδης κάνει αναφορά για ΄Αγνώνεια οικοδομήματα΄, που μετά την απελευθέρωσή τους το 422π.Χ., οι Αμφιπολίτες καταστρέφουν με μανία. Μετά το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου, το 404 π.Χ., η Αμφίπολη θα γνωρίσει μεγάλη οικονομική ακμή. Στα τετράδραχμα, που θα εκδώσουν οι Αμφιπολίτες, χρησιμοποίησαν σύμβολα, τα οποία γι΄ αυτούς είχαν σημασία. Μέσα σε αυτά υπήρχε η Σφίγγα, που παρέπεμπε στις Εννέα Οδούς, υπήρχε και ο τρίποδας που παρέπεμπε στο μαντείο του Διονύσου, το σταφύλι, το στάχυ, η μέλισσα κ.ά.».

Όπως υποστηρίζει ο νομισματολόγος Αστέριος Τσίντσιφος, «οριστικά οι εμφανίσεις της Σφίγγας στα νομίσματα θα σταματήσουν με τη μακεδονοποίηση της Αμφίπολης το 357 π.Χ.. Αυτό προκύπτει από τις δεκάδες αμφιπολίτικες κοπές νομισμάτων του Μεγάλου Αλέξανδρου αργότερα, στις οποίες ούτε μία έχει σαν σύμβολο τη Σφίγγα. Αντίθετα, τα περισσότερα από τα άλλα σύμβολα των Αμφιπολιτών (δάδα, τρίποδας, μέλισσα, δελφίνι κ.ά.), μεταφέρθηκαν στα τετράδραχμα του Αλέξανδρου».

Σύμφωνα πάντως με τον ίδιο, μερικά από τα αρχαία ασημένια νομίσματα, που απεικόνιζαν τη Σφίγγα και έφεραν την ταυτοποίηση των Εννέα Οδών πουλήθηκαν σε μεγάλους οίκους δημοπρασιών της Ευρώπης, με πώληση του ανεξακρίβωτου τετράδραχμου ασημένιου νομίσματος, βάρους 14,40 γραμμαρίων, να πωλείται στη Γερμανία στον οίκο δημοπρασιών Lanz του Μονάχου, στις 28 Νοεμβρίου του 2005, έναντι 3600 ευρώ και του ανεξακρίβωτου τετράδραχμου ασημένιου νομίσματος, βάρους 12,90 γραμμαρίων, να πωλείται στις 22 Σεπτεμβρίου του 2011, στο Μόναχο, στον οίκο δημοπρασιών Hirsch, έναντι 4000 ευρώ.

Την ίδια ώρα, όπως λέει ο νομισματολόγος Αστέριος Τσίντσιφος, εξακριβωμένα ασημένια αμφιπολίτικα τετράδραχμα νομίσματα που χρονολογούνται από το 390 π.Χ μέχρι το 360 π.Χ., όπου συναντάμε τις τελευταίες εμφανίσεις της Σφίγγας σαν σύμβολο, σε μικρογραφία δίπλα στο Απόλλωνα, πουλήθηκαν: το ένα 14,40 γραμμαρίων, στον οίκο δημοπρασιών Leu της Ζυρίχης, στις 16 Μαΐου του 2001 έναντι 390.000 ελβετικών φράγκων, ενώ το δεύτερο εξακριβωμένο τετράδραχμο 14,43 γραμμαρίων δημοπρατήθηκε στις 4 Ιανουαρίου του 2011, στη Νέα Υόρκη, στον οίκο δημοπρασιών CNG, στην τιμή των 700.000 δολαρίων.

12 Αυγούστου, 2014

«Οι Φοίνικες πήραν το αλφάβητο από τους Κρητικούς»

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 12:39 μμ

Άρθουρ Έβανς: «Οι Φοίνικες πήραν το αλφάβητο από τους Κρητικούς»

Παλαιότερα επικρατούσε η θεωρία ότι οι αρχαίοι Έλληνες παρέλαβαν το αλφάβητο από τους Φοίνικες, οι οποίοι κατοικούσαν στις ακτές της Συρίας – Παλαιστίνης.

Ενώ συνέβη ακριβώς το αντίθετο: Οι Φοίνικες παρέλαβαν τη γραφή από τους Κρήτες αποίκους, οι οποίοι κατά τον 13ον π.Χ. αιώνα αποίκησαν τις ακτές της Παλαιστίνης ως Φιλισταίοι, όπως μας είναι γνωστοί, από την Παλαιά Διαθήκη.

Ο Άρθουρ Έβανς, Άγγλος αρχαιολόγος υποστηρίζει: «Η Γραφή της Κρήτης είναι η μήτηρ της Φοινικικής γραφής».

Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Τον Ιούνιο του 1952 ο Άγγλος αρχιτέκτονας, ο Μάικλ Βέντρις ανακοίνωσε δημόσια ότι μπόρεσε να αποκρυπτογραφήσει μια άγνωστη μέχρι τότε γραφή, την Κρητικομυκηναϊκή γραμμική γραφή τύπου Β΄, στην οποία βρίσκονται γραμμένες πολλές πινακίδες από την Κρήτη, τις Μυκήνες, την Πύλο κ.ά. και, το κυριότερο, ότι η γλώσσα των πινακίδων αυτών είναι η Ελληνική.

Η σπουδαιότητα της ανακοίνωσης του Βέντρις για την επιστήμη γενικότερα (που έλυνε, επιτέλους, το μυστήριο, το μυστήριο των πινακίδων της γραμμικής γραφής Β’), αλλά ιδίως για τον ελληνικό πολιτισμό, που η γραπτή του παράδοση μεταφερόταν επτά περίπου αιώνες νωρίτερα (από τον 8ο αιώνα π.Χ. στον 15ον), ήταν ανυπολόγιστης σημασίας.

Άλλαζαν, άρδην τα δεδομένα της ιστορίας μας, αφού αυτή εξαρτάται και προσδιορίζεται χρονικώς, κατά κύριο λόγο, από τις γραπτές μαρτυρίες.

Είχε προηγηθεί η έρευνα του Άγγλου αρχαιολόγου Έβανς, ο οποίος έκαμε ανασκαφές στην Κρήτη.

Είχε παρατηρήσει ότι από τους κατασπαρμένους στα διάφορα μουσεία της Ευρώπης σφραγιδόλιθους, εκείνοι που η προέλευσή τους ήταν γνωστή προέρχονταν από την Κρήτη.

Έτσι, κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι κοιτίδα της γραφής αυτής ήταν η Κρήτη. Γι’ αυτό το 1893 άρχισε τις έρευνες στην Κρήτη.

Ευθύς εξ αρχής ο Έβανς υποστήριξε ότι τα συλλαβογράμματα της γραμμικής γραφής Β’ δεν εκφράζουν γλώσσα ανατολικής προελεύσεως (όπως επιστεύετο πριν από την αποκρυπτογράφηση), αλλά μόνο ελληνικά.

Ο Έβανς ακόμη είχε καταλήξει στο συμπέρασμα, βασιζόμενος σε παρατηρήσεις του επί της εξελίξεως των διαφόρων συλλαβογραμμάτων, ότι οι Φοίνικες παρέλαβαν τη γραφή από Κρήτες αποίκους, οι οποίοι μετά τον 13ον π.Χ. αιώνα αποίκησαν τις ακτές της Παλαιστίνης ως Φιλισταίοι.

Έτσι, ο Έβανς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι: Η Γραφή της Κρήτης είναι η μήτηρ της Φοινικικής γραφής!..

Περίπου την ίδια εποχή ο Ρενέ Ντυσσώ διετύπωσε ανάλογη άποψη: «Οι Φοίνικες είχον παραλάβει πρωιμότατα το αλφάβητόν των παρά των Ελλήνων, οίτινες είχον διαμορφώσει τούτο εκ της Κρητομυκηναϊκής γραφής».

Η διαφορά είναι ότι το φοινικικό σύστημα γραφής παρέμεινε συλλαβάριο, όπως ακριβώς το παρέλαβαν από τους Έλληνες, ενώ η ελληνική φυσιολογική εξέλιξη κατέληξε στο σημερινό γνωστό αλφαβητικό σύστημα γραφής, το πρώτο δηλαδή αλφαβητάριο στον κόσμο.

Αυτήν την γραφή Β’ επέτυχε να αποκρυπτογραφήσει το 1952 ο Άγγλος αρχιτέκτονας Ventris με την συνεργασία του μεγάλου Ελληνιστή Τσάντγουικ, ο οποίος έχει γράψει σχετικά:

«Όλοι οι Έλληνες πρέπει να σέβονται το κομμάτι αυτό του μαυρισμένου πηλού, γιατί αυτό κατ’ εξοχήν έπεισε τον κόσμο ότι οι δημιουργήσαντες τον μυκηναϊκόν πολιτισμό ήσαν Έλληνες. Η γλώσσα που μιλούσαν 1.700 χρόνια πριν να γεννηθεί ο Χριστός, είναι με μερικές διαφορές η ίδια γλώσσα με την Ελληνική που μιλιέται σήμερα.

Και υπάρχουν ακόμη πολλά που δεν τα ξέρουμε για τις απαρχές της Eλληνικής γλώσσας.».

Ο Μάικλ Βέντρις, που πέτυχε την αποκρυπτογράφηση, ήταν χαρισματικό πνεύμα.

Μπορούσε να μαθαίνει εύκολα ξένες γλώσσες, είχε μια σπάνια συνδυαστική φαντασία, ήταν ικανός να ξεχωρίζει τις κανονικότητες μέσα στην ποικιλία και γενικά, όπως γράφει ένας συνεργάτης του, «είχε τη δύναμη να διακρίνει την τάξη μέσα στο φαινομενικό χάος, το χάρισμα δηλαδή που χαρακτηρίζει το έργο όλων των μεγάλων ανδρών».

Γι’ αυτό και επέτυχε να λύσει ένα τόσο μεγάλο πρόβλημα.

Έτσι, έλυσε τη μεγάλη απορία χιλιάδων μελετητών της ελληνικής ιστορίας, τους οποίους απασχολούσε το ερώτημα: «Πώς συμβαίνει οι Έλληνες με τόσο υψηλό επίπεδο πολιτισμού να πάρουν το αλφαβητάριο από τους Φοίνικες;..».

Ο θάνατός του το 1956, σε ηλικία 34 ετών σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, άφησε πολλά ερωτήματα, τα οποία παραμένουν αναπάντητα μέχρι σήμερα.

Χάρη στον Βέντρις αποδείχτηκε ότι η ελληνική, η αρχαιότερη γλώσσα απ’ όσες ομιλούνται και γράφονται σήμερα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, είναι εντυπωσιακά αρχαιότερη από όσο εθεωρείτο στις αρχές του 20ού αιώνα.

Τα ελληνικά και πρωτοελληνικά φύλα διέθεταν διάφορα συστήματα γραφής. Αυτό έγινε γνωστό από τις πήλινες πινακίδες που τα «αρχεία» της ελληνικής γης διαφύλαξαν επί χιλιετίες και ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, «γράμμα λίθων γαίας παναληθέος».

Τα γραπτά αυτά μνημεία παρουσιάζουν κανονική εξέλιξη: Πρώιμο εικονογραφικό στάδιο (ιερογλυφικό), συλλαβογραφικό, τέλος φθογγογραφικό. Δύο από αυτά τα συστήματα, το Κυπριακό συλλαβογραφικό και η Γραμμική γραφή Β’, έχουν ήδη αποκρυπτογραφηθεί και εκφράζουν ολοκάθαρα την ελληνική γλώσσα με αδιάσπαστη ενότητα μέχρι σήμερα.

Ο καθηγητής του πανεπιστημίου της Οξφόρδης και μεγάλος Ελληνιστής G. Murray γράφει: «Η ελληνική είναι η τελειότερη γλώσσα. Μια σκέψη μπορεί να διατυπωθεί με άνεση και χάρη στην Ελληνική, ενώ γίνεται δύσκολη και βαρειά στη Λατινική, Αγγλική, Γαλλική, Γερμανική κ.λπ.. Η Ελληνική είναι η τελειότερη γλώσσα, επειδή εκφράζει τις σκέψεις τελειότερων ανθρώπων».

Οι Ευρωπαίοι ειδικοί περί τα γλωσσικά στο σύνολό τους υποστηρίζουν ότι «η αρχαία ελληνική γλώσσα έχει υψηλή μορφοποιητική ικανότητα, που διαμορφώνει τη σκέψη και κάνει τους μαθητές που γνωρίζουν αρχαία Eλληνικά, να διαπρέπουν στις θετικές επιστήμες».

Στην Ελλάδα, όμως, πανεπιστημιακός καθηγητής επιθυμεί διακαώς την κατάργηση της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών στο Γυμνάσιο. Και υπάρχουν, δυστυχώς, ουκ ολίγοι ομονοούντες.

Ο Γερμανός φυσικός επιστήμων Μax Von Laye (Βραβείο Νόμπελ Φυσικής) γράφει: «Οφείλω χάριτας στη Θεία Πρόνοια, διότι ευδόκησε να διδαχθώ τα αρχαία Ελληνικά, που με βοήθησαν να διεισδύσω βαθύτερα στο νόημα των θετικών επιστημών».

Τη δήλωση αυτή την έκαμε, όταν διαπίστωσε ότι η ελληνική γλώσσα είναι μια τέλεια μαθηματική δημιουργία, διαπίστωσε τη μαθηματική δομή της.

Εμείς συνεχίζουμε την «απλοποίησή» της μέχρι να την κάνουμε αγνώριστη. Σ’ αυτό απαντά ο Γάλλος καθηγητής Masse Roger λέγοντας: «Κάθε απλοποίηση στη γλώσσα είναι απλά ένα χάσιμο σκέψεως».

Αλλά, είναι διδακτικότατη η προτροπή του Προέδρου της Διεθνούς Ακαδημίας προς διάδοση του Πολιτισμού Φραγκίσκου Λιγκόρα, ο οποίος τον Μάρτιο του 1997 έκαμε την παρακάτω δήλωση στο Πάντειο Πανεπιστήμιο:

«Έλληνες, να είστε υπερήφανοι που μιλάτε την Ελληνική γλώσσα ζωντανή και μητέρα όλων των άλλων γλωσσών. Μη την παραμελείτε, αφού αυτή είναι ένα από τα λίγα αγαθά που μας έχουν απομείνει και ταυτόχρονα το διαβατήριό σας για τον παγκόσμιο πολιτισμό. Ζωντανέψτε τους αρχαίους σας συγγραφείς, κάνετε γνωστόν το συλλογισμό τους.».

(Αθανάσιος Δέμος, ellinikoarxeio, thecuriosityofcat)

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

 

 

Filed under: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ — passipoularidou @ 11:41 πμ

Αρχαιολογικό θρίλερ στην Αμφίπολη

ΟΛΓΑ ΣΕΛΛΑ  

Γενική άποψη από τον ταφικό περίβολο που αποκαλύφθηκε στον Τύμβο Καστά στις Σέρρες.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ολοι προσδοκούν και όλα τα σημάδια δείχνουν ότι πρόκειται για μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη. Γιατί στον αρχαιολογικό χώρο της Αμφίπολης Σερρών (και συγκεκριμένα στον Τύμβο Καστά), τα τελευταία 24ωρα υπάρχει ισχυρή αστυνομική δύναμη και περιφρουρεί τον χώρο της ανασκαφής. Πολλοί λένε -μιας που η προϊσταμένη της ΚΗ΄ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Κατερίνα Περιστέρη, δεν αποκαλύπτει τίποτα- ότι πρόκειται για κάποιο σπουδαίο βασιλικό τάφο που παραπέμπει στην οικογένεια του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αυτό ισχυροποιείται επειδή έχει αποκαλυφθεί ένας μοναδικός σε μέγεθος ταφικός περίβολος, που αγγίζει τα 500 μέτρα! Αυτή η πληροφορία είχε ανακοινωθεί τον περασμένο Μάρτιο, στην 27η αρχαιολογική συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στη Φιλοσοφική σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης από την ίδια την κ. Περιστέρη. Σύμφωνα, πάντως, με όσα είχε πει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Περιστέρη κατά τη διάρκεια εκείνης της αρχαιολογικής συνάντησης, «κατά την περίοδο που χρονολογείται ο ταφικός περίβολος, μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου μέχρι το τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα, διαδραματίζονται σπουδαία ιστορικά γεγονότα στην περιοχή της Αμφίπολης. Σημαντικοί στρατηγοί και ναύαρχοι του Μ. Αλεξάνδρου εμπλέκονται με την περιοχή. Εδώ ο Κάσσανδρος εξορίζει και θανατώνει το 311 π.Χ. τη Ρωξάνη, νόμιμη σύζυγο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και τον γιο τους, Αλέξανδρο Δ΄».

Οσο για τον ταφικό περίβολο που έχει βρεθεί, χρονολογείται κατά την περίοδο 325-300 π.Χ. και φέρεται να έχει την υπογραφή του φημισμένου αρχιτέκτονα της εποχής εκείνης, Δεινοκράτη, που θεωρείται από τους στενούς φίλους του Μ. Αλεξάνδρου.

Το υλικό που έχει βρεθεί είναι μάρμαρο Θάσου, ενώ έχουν βρεθεί ίχνη μεγάλων ειδικών γερανών από ξύλο, σίδηρο και μολύβι, που φαίνεται ότι είχαν συμβάλει στην τοποθέτηση μαρμάρινων δόμων που προέρχονταν από την Αλυκή Θάσου. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, ένα μεγάλο μέρος του περιβόλου πρέπει να είχε αποξηλωθεί κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, κι έτσι αρκετά μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη του δεν βρίσκονται στη θέση τους. Οι αρχαιολόγοι στην προσπάθειά τους να τα εντοπίσουν οδηγήθηκαν στην περιοχή όπου βρίσκεται ο Λέων της Αμφίπολης, όπου κάποια από τα χαμένα μέλη του περιβόλου βρέθηκαν είτε διάσπαρτα είτε εντοιχισμένα στη βάση του Λέοντος. Να σημειωθεί εδώ ότι τόσο η χρονολόγηση του ταφικού περιβόλου όσο και του Λέοντος συμπίπτουν (τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ.).

«Μετά την ανακάλυψη του ταφικού περιβόλου του Τύμβου Καστά, όπως απέδειξε η έρευνά μας, το ταφικό μνημείο του Λέοντος συνδέεται με το ταφικό σήμα του Τύμβου, που στην πραγματικότητα είναι το θεμέλιό του και τοποθετείται στην κορυφή του Τύμβου βάσει και της γεωμετρίας που μας δίνει ο ταφικός περίβολος» είπε όταν παρουσίασε τις ανασκαφές η προϊσταμένη της ΚΗ΄ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

Σύμφωνα, πάντως, με τις πληροφορίες που συγκεντρώνονται μετά δυσκολίας, ο τάφος ενδεχομένως να είναι ασύλητος. Θα χρειαστεί ασφαλώς μεγάλη προσοχή για τη συνέχιση των ερευνών για να μην κινδυνεύσει το οικοδόμημα κατά την ανασκαφή. Ετσι δεν είναι γνωστό πότε θα έχουμε περισσότερα ανασκαφικά (και κυρίως ανακοινώσιμα) αποτελέσματα.

Ελπίζουμε και ευχόμαστε, όμως, να είναι ένας ακόμα σταθμός στην ανασκαφική ιστορία της χώρας.

Έντυπη

 

« Newer PostsOlder Posts »

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: